“Waarom Russisch?” is de vraag die ik de afgelopen tien jaar met een zekere regelmaat gehoord heb. “Wat kan je ermee worden?” en “zeg eens iets in het Russisch?” delen de discutabele eer van een notering op de tweede plaats. Op Nadelunch.com krijg ik de kans met enige regelmaat te schijven over mijn vakgebied. Laat ik daarom de gelegenheid aangrijpen mijn keuze een beetje te verklaren.
De waaromvraag werd door mijn docent letterkunde, die ik erg bewonderde, steevast beantwoord met: “Om Stalins werk in het Russisch te kunnen lezen”. Hij had de prachtige eigenschap dat het hem geen klap interesseerde wat mensen van hem vonden en de uitstraling van een Wit-Russische douanier, dus hij kwam redelijk glansrijk weg met deze riposte. Ik daarentegen kon de onderzoekende blikken die het me opleverde niet verdragen en moest op zoek naar een betere variant. “Ik wilde eigenlijk naar de toneelschool, maar had niet genoeg talent” leverde me vooral medelijden op van mijn toehoorders en “het is gewoon een prachtige taal” vind ik geen recht doen aan mijn beweegredenen.
Een taal leren en een cultuur bestuderen levert je mettertijd een set gereedschap op waarmee je je in een land kunt redden. In het begin moet je het weliswaar doen met slechts een elastiek, een onduidelijk stuk plastic en een tang waar een handgreep van afgebroken is (wat vaak McGyver-achtige taferelen oplevert), maar uiteindelijk heb je de noodzakelijke dingen wel altijd bij je. Je komt vooruit.
En dan begint het spel. Stap voor stap, level voor level, ga je je begeven in een maatschappij die niet de jouwe is, maar waar je voldoende van weet om steeds verder te komen, steeds meer in het geheel op te gaan. Zonder cheats, maar door eindeloos te oefenen en sommige levels keer op keer opnieuw te starten. Dat spel heb ik uiteraard nog lang niet uitgespeeld. Op de eerste dag van mijn studie kreeg ik te horen dat ik nooit zo Russisch zal spreken als een Rus. En hoewel ik maar een klein Nederlands accent heb en de taal toch op zijn minst behoorlijk beheers, kan ik niet anders dan hierin berusten. Ik ben en blijf een Nederlander. Ik zal de eindbaas nooit verslaan. Dat geeft niet. Het spel heeft inmiddels, met mijn keuze voor het tolken, een andere invulling gekregen. Mijn doel is, heel eenvoudig, mensen elkaar te laten begrijpen. Met taal en waar nodig met mijn kennis van twee culturen.
Op de vraag “waarom Russisch?” heb ik na tien jaar nog steeds geen passende repliek. Maar “waarom tolken?” is hiermee hopelijk beantwoord. Op deze plek zal ik de komende maanden met veel plezier mijn ervaringen als beginnend tolk met jullie delen.
Bron foto: Arjene.
Arjene
Arjene van 't Kloof (1984) studeerde Russische letterkunde aan de Rijksuniversiteit van Groningen en volgde aansluitend een opleiding tot tolk Russisch aan het Instituut voor Tolken en Vertalers te Utrecht. Momenteel is zij naast haar vaste baan bezig met het opzetten van een eigen tolk- en vertaalpraktijk. Voor Nadelunch.com schrijft zij op freelance basis een column over haar ervaringen als beginnend tolk. Lezers kunnen haar bovendien af en toe tegenkomen als auteur voor de categorie ‘Taal’.
Gerelateerd:
Interessant! Russisch vind ik sowieso een gave taal, heb het ooit een jaar gehad, maar er is helaas weinig blijven hangen.
Geplaatst door Eva | 29/01/2012, 18:53Ik denk dat dit zonder meer voor alle talenstudies geldt. Ik heb Nederlands gestudeerd en hoorde vrijwel altijd:
“O, dan word je zeker docent.”
“Maar dan kan je toch eigenlijk niets anders doen dan docent worden?”
“Dat spreek je toch al?”
“Dat beheers je al, dus het moet heel makkelijk zijn.”
“Dus dan moet je lezen en schrijven?”
Tegenwoordig doe ik dit: :-).
Geplaatst door Fleur | 29/01/2012, 18:56Oh, hatelijk die vraag/vragen! Ik studeer ook Nederlands en Theater-, Film-, en Literatuurwetenschappen en krijg steevast hetzelfde te horen!
‘Moet je dan de hele dag de dt-regel toepassen en dicteetjes maken?’
Geplaatst door Yasmin | 29/01/2012, 20:23Ja! Plus:
“Weet je niet wat dat betekent? En dat studeert Nederlands!” ;-)
Geplaatst door Fleur | 29/01/2012, 21:56Dat spreek je toch al? Echt? :’)
Geplaatst door Lindsey | 29/01/2012, 21:41Ja, echt! De eerste paar keren dat dat gebeurde ging ik mezelf nog verdedigen. Nu denk ik: laat maar, ik ga weer zinnen ontleden.
Geplaatst door Fleur | 29/01/2012, 21:53Dat is echt zo herkenbaar!
Ik zelf zit nu in mijn laatste jaar van Spaanse taal en cultuur. Ik weet nog niet precies wat ik ermee ga doen, vind het zo moeilijk om te kiezen!
Geplaatst door Debby | 29/01/2012, 21:42Grappig, jij studeert ook Romaans/Spaans aan de RU? Daar ben ik vorig jaar afgestudeerd in dezelfde richting! Bij wie ga je je scriptie schrijven? :)
Geplaatst door Nettelie | 31/01/2012, 14:29los dat ik het heel stoer vind dat je, van alle talen, gewoon Russisch kiest (net als Fleur die Chinees studeerde in China) is toch mijn vraag:
zeg eens iets in het Russisch:)?
Geplaatst door Des | 29/01/2012, 19:01gaaf zeg!, en herkenbaar.
ik heb zelf Scandinavische taal & cultuur gestudeerd, met Noors als hoofdtaal, en krijg ook al-tijd de vraag “Waarom Noors? Wat moet je daarmee dan?” en vervolgens inderdaad “Zeg eens iets”. (of: “Knekkebrøøøøøød!”)
tolken lijkt mij ook erg leuk – in elk geval het leukste aan het vakgebied, waar ik eigenlijk niet in verder wil – dus ik ben benieuwd naar wat er komen gaat. interessant!
Geplaatst door Marlou | 29/01/2012, 20:14Hahahahaah, ik moet hardop lachen om: “Knekkebrøøøøøød!”
Geplaatst door Leonie | 30/01/2012, 10:11Ik heb op het punt gestaan om Scandinavische taal & cultuur te gaan studeren. Waarom? Geen idee, het leek me gewoon leuk. Uiteindelijk heb ik toch voor iets anders gekozen, maar ik kan me goed voorstellen dat je zo’n studie kiest hoor.
Geplaatst door Marjolein | 29/01/2012, 22:09Collega Sigrid en ik hebben allebei een halfjaar Russisch gevolgd aan de RUG, ik weet niet hoe het bij haar zit, maar ik vond het in ieder geval erg leuk. Er is helaas niet veel meer blijven hangen: ik kan mezelf alleen heel rap voorstellen en ik kan nog een paar interessante dingen zoals soep en melk zeggen, maar daar houdt het dan wel weer bij op. Ik vind het stoer van je dat je wel een alternatieve taal bent gaan studeren, mensen zoals jij hebben we juist nodig! xx.
Geplaatst door Olga | 30/01/2012, 15:04Superleuk vond ik dat! Ik probeer het een beetje bij te houden door af en toe eens op Russische blogs en websites te kijken zodat ik in elk geval woordjes blijf herkennen ;).
Talenstudies worden meestal niet superenthousiast ontvangen. Inderdaad zeggen mensen over Nederlands (maar ook over Frans, Engels en Duits) al gauw: “Oh, dus je wordt docent.” en inderdaad, ze denken dat je iets over SPELLING leert :’). beetje jammer, altijd.
Maar leuk, dit. Ik heb altijd nog een zwak voor de Russische taal, ik vind het nog steeds leuk dat ik mijn teen in ‘t water gestoken heb met die basiscursus :)
Geplaatst door Sigrid | 30/01/2012, 16:10Ik kijk uit naar de vervolgstukjes! Ik heb ook een tijdje een taal gestudeerd (Duits) en woon nu in Duitsland. Ik hoop ooit echt vertaler te worden, dus ik ben erg benieuwd..
Geplaatst door Claire | 30/01/2012, 18:59Trouwens, je wilt ook niet weten wat ik altijd als reactie op mijn studie Duits kreeg… Nazi-grappen vlogen me om de oren!
Geplaatst door Claire | 30/01/2012, 19:00Wauw, wat volwassen. Mensen zijn soms zo simpel, hè?
Geplaatst door Nettelie | 31/01/2012, 13:55Wat gaaf! Ik vind het heel stoer om voor een taal te kiezen die niet zo voor de hand ligt, maar ik kan begrijpen dat het vooral vragen oproept bij anderen. Ik ben benieuwd naar je verdere ervaringen!
Geplaatst door Britt | 30/01/2012, 19:13Ik kijk ook heel erg uit naar de komende stukjes, Arjene! Zelf heb ik ook een taal gestudeerd (Spaans) en dit is wat ik onder andere te horen kreeg:
,,Is er op de arbeidsmarkt wel vraag naar mensen die Spaans spreken?” (Nee, bijna niemand op de wereld spreekt Spaans inderdaad.)
,,Wat leuk! Ola! Dos serfessa! Cuanta costa! HAHAHA!” (Ik hield hierna altijd maar wijselijk mijn mond, of ik deed “de Fleur”: :))
,,Kun je voor mij eens een briefje maken waarop je handige Spaanse zinnetjes voor op vakantie schrijft? Dank je!” of: ,,Jij hebt toch in Madrid gewoond? Wil je even een lijst maken van wat daar allemaal te doen is en waar je lekker kunt eten? Dank je!” (Tuurlijk, heb ik genoeg tijd voor terwijl ik nog college volg, een baan van 32 uur heb en mijn scriptie schrijf!)
Maar eh, ik moet wel eerlijk bekennen dat ik ook eens heel hard “Knäckebröd!!!” heb geroepen tegen iemand die Zweeds studeerde. Maar dat was na enkele biertjes, dus dat telt niet, toch? ;-) Ik denk dat talenstudies dit soort uitspraken uitlokken bij mensen, jammer genoeg. Misschien kan iemand eens uitzoeken waarom dat zo is!
Geplaatst door Nettelie | 31/01/2012, 14:04Wat een leuke reacties allemaal!
@Nettelie, wat grappig – ik heb bij mijn Spaanse collega-tolken toch ook altijd weer de neiging om Let Get Spanish van De Jeugd van Tegenwoordig in te zetten. Ik denk dat het ermee te maken heeft dat we er toch wel erg graag bij willen horen, bij dat volkje dat een andere taal spreekt :-) Vaak kom ik mensen tegen(gek genoeg vooral mannen), die heel triomfantelijk ‘Nazdarovje’ uitbrengen, alsof het een wachtwoord van een geheim genootschap betreft. Wonderlijk.
Nou goed, bedankt voor jullie reacties, ik broed op de volgende aflevering.
Geplaatst door Arjene | 01/02/2012, 09:01@Arjene Haha, ik moet hardop lachen om De Jeugd van Tegenwoordig en het geheime genootschap. En ik denk dat je gelijk hebt: volgens mij zit het gevoel erbij te willen horen (waarbij dan ook) in de mens ingebakken. Hopelijk lezen we snel iets nieuws van jouw hand!
Geplaatst door Nettelie | 01/02/2012, 11:10Haha, herkenbaar ;) Ik heb al ontelbaar vaak de vraag gehad hoe ik het als aanstaand advocaat over mijn hart kan verkrijgen om criminelen te verdedigen of of ik echt al die wetboeken uit m’n hoofd moet leren. En natuurlijk ook de vraag: waarom rechten? Ik kan er na vier jaar nog steeds geen bevredigend antwoord opgeven, ik weet alleen dat ik het nog steeds erg leuk vind :)
Geplaatst door Sylvia | 14/04/2012, 22:35