In de jaren zestig ontwikkelden psycholoog Mischel en collega’s de ‘marshmallowtest’ om te onderzoeken of kleuters in staat zijn het krijgen van een beloning uit te stellen. De testprestaties van de kleuters blijken verrassend veel voorspellende waarde te hebben voor hun latere sociale en cognitieve ontwikkeling en hun psychische gezondheid.
Bij de marshmallowtest, officieel de ‘delay of gratification-test’, moet een kind in een onderzoekskamer aan een tafel zitten waarop een bordje met een marshmallow ligt. De onderzoeker zegt: “Hier heb je een marshmallow. Je kunt deze nu opeten. Maar je kunt ook wachten met eten tot ik terugkom, dan krijg je een tweede marshmallow!” De onderzoeker verlaat de kamer en het kind blijft alleen met de marshmallow achter. De reacties van kinderen zijn heel verschillend: het ene kind staart minutenlang voor zich uit zonder de marshmallow ook maar een blik waardig te gunnen. Het andere kind steekt de marshmallow meteen in zijn mond wanneer de onderzoeker weggaat. Een andere kleuter denkt de onderzoeker te slim af te zijn door rondom stukjes van de marshmallow af te eten; daar zie je vast niets van!
Wat begon als een simpel experiment, groeide uit tot een langlopend project waarin de ontwikkeling van deze kinderen werd gevolgd. De testprestaties van de kleuters blijken samen te hangen met hun latere ontwikkeling. Hoe langer een kind bijvoorbeeld kon wachten, hoe hoger zijn of haar eindexamenscores later bleken te zijn. De kinderen die in staat waren te wachten op de tweede marshmallow hadden als volwassenen een hogere eigenwaarde, meer zelfvertrouwen, konden beter met stress omgaan, waren minder agressief, pestten minder en gebruikten minder drugs. Daarnaast bleek dat kinderen die wel voor de snelle beloning zwichtten, later meer kans op overgewicht hadden dan de kinderen die konden wachten op de latere beloning. Het wachten wordt dus niet alleen op korte termijn beloond, maar ook op de lange termijn.
Beheers jezelf!
Meerdere strategieën maken het uitstellen van een beloning mogelijk. Een eerste strategie is om jezelf af te leiden door weg te kijken van de verleiding (‘als ik het niet zie, dan is het er niet’). Een andere strategie is om de situatie te herkaderen en de verleidelijke stimulus te veranderen in een minder verleidelijke door bijvoorbeeld de marshmallow voor te stellen als een wolkje in plaats van als een heerlijk zoet snoepje. Deze strategie blijkt effectief bij het verbeteren van de vaardigheid van het uitstellen van een beloning. Het kind dat meteen zwichtte voor de eerste marshmallow bleek in staat langer te wachten wanneer het zich alleen richtte op de vorm van de marshmallow en niet op de eetbaarheid. Deze strategieën zijn blijkbaar aan te leren en bieden mogelijkheden voor interventies. Als we kinderen kunnen leren om hun impulsen te beheersen, kan dat op latere leeftijd positieve gevolgen hebben voor hun ontwikkeling.
Recent onderzoek richt zich vooral op het ontdekken van de hersengebieden die betrokken zijn bij uitstel van beloning en het ontrafelen van de specifieke cognitieve verwerkingsprocessen die uitstel van beloning mogelijk maken. De marshmallowtest is inmiddels een klassieker geworden, maar nog steeds niet uit de tijd.
Beeld: Vicki Couchman.
Eline
Eline (1988) is orthopedagoge en werkt momenteel als promovenda bij de Universiteit van Amsterdam. Zij doet onderzoek naar de rol van de vader versus de moeder in het ontstaan en het overwinnen van angsten door kinderen. Deze wetenschapster in hart en nieren schrijft voor Nadelunch.com populairwetenschappelijke artikelen voor de categorie 'Wetenschap'. Haar expertise ligt op het terrein van de sociale wetenschappen. Zij verruilt daarnaast graag de ivoren toren van de wetenschap voor de digitale snelweg. Eline vindt het steeds weer een uitdaging complexe wetenschappelijke informatie voor een breed publiek toegankelijk te maken.

Maar misschien dachten de kinders wel; ik wil maar één snoepje, dat is beter voor me! (Grapje)
Ik ben bij dit soort onderzoeken altijd benieuwd naar wat ik als kind gedaan zou hebben, leuk artikel weer Eline!
Ben dan altijd benieuwd naar de ouders van die kinderen. In hoeverre bepaalt hun gedrag hoe een kind omgaat met zo’n marshmellow-moment. Kan me voorstellen dat kinderen de straf die ze zouden krijgen van hun ouders als ze de marshmellow pakken, projecteren op de test. En daarnaar handelen. Kortom, ik wil die ouders erbij betrekken!
Wat een heerlijke test is het ook. Ik had het er toevallig nog met collega’s over van de week. Ben vooral heel benieuwd naar het resultaat als ik deze test bij de kinderen uit mijn klas zou doen. Maar misschien zijn zij er al te oud voor ;) Hoewel, de kinderen van groep 4 mogen bij 3 stickers in hun schrijfschrift met gelpen schrijven. Dit zet ze er wel toe om extra netjes te schrijven. Is dat een soortgelijke test?
@Lindsey: ik zou denk ik heel erg goed kunnen wachten haha.
@Robert: bij de test gaat het op zich niet om gehoorzaamheid, de instructie is ook zo geformuleerd dat het niet erg is als het kind nu de ene marshmallow al op eet. Zou de onderzoeker bijvoorbeeld zeggen: ‘Je mag deze marshmallow niet opeten als ik weg ben’, dan meet je meer gehoorzaamheid. Ik denk dat dat inderdaad ook met disciplinerend gedrag van de ouders samenhangt.
@Forrthira: wat jij met die gelpennen doet lijkt er wel op, maar er is een verschil, namelijk wat is de beloning op korte termijn?
eline, ik vind jouw stukjes echt geweldig leuk. en handig. echt psychologie in jip&janneke taal uitgelegd incl voorbeelden. Love it!
maar goed. dit verklaard weer alles. ik was zeker weten dat ene kind die de marshmallow al in haar mond had gestopt toen de onderzoeker nog aan het uitleggen was.
Dit heb ik moeten leren voor mijn tentamen! Haha wat grappig, dat heeft te maken met ‘executieve functies’ en stopgedrag negeren enzovoort. Dat filmpje is echt te leuk :)
@Des: aah dank je!
@Blauwe Sokken: inderdaad, heel goed onthouden!