Lachend het bed in

Humor is een universeel fenomeen: mensen uit verschillende culturen genieten van humor en grappige mensen worden door anderen gewaardeerd. Zowel mannen als vrouwen verlangen naar een partner met een goed gevoel voor humor. Zo bleek bijvoorbeeld uit onderzoek van Buss uit 1988 dat beide seksen het gebruik van humor de effectiefste tactiek vonden om een partner voor zich te winnen.

Maar waarom speelt humor zo’n grote rol bij hofmakerij? Volgens evolutionair psycholoog Geoffrey Miller is humor van belang omdat het een uiting is van voortplantingskwaliteit. Dat wil zeggen: sommige vermogens, zoals taal, creativiteit, kunst, muziek en humor, zijn (althans gedeeltelijk) ontstaan doordat ze aangeven dat een persoon ‘goede genen’ bezit en daarmee ook de eigenschappen van een ‘goede ouder’. Een goed gevoel voor humor is in die zin seksueel aantrekkelijk omdat het een signaal van intelligentie, creativiteit en geestelijke gezondheid is en daarmee van goede genen.

Lachen samen (2)
Een man die je aan het lachen maakt, een vrouw die om je grappen lacht

Ondanks het feit dat geestigheid door beide seksen wordt gewaardeerd, zijn er sekseverschillen in humor te vinden. Robert Provine toonde in zijn boek Laughter: A scientific investigation bijvoorbeeld aan dat vrouwen meer (glim)lachen tijdens gesprekken, vooral in de buurt van (grappende) mannen. Uit onderzoek van Bressler en collega’s bleek dat vrouwen een man willen die hen aan het lachen maakt, terwijl mannen een vrouw willen die om hun grappen lacht. Uitingen van humor vergroten dus de begeerlijkheid van mannen, maar niet van vrouwen. Grappige vrouwen worden door mannen niet aantrekkelijker gevonden dan niet-grappige vrouwen, bleek uit onderzoek van Lundy en collega’s.

Deze sekseverschillen zijn evolutionair verklaarbaar. Volgens Darwin zal de sekse die meer investeert in nakomelingen kieskeuriger zijn bij de keuze van een partner. Omdat vrouwen korter vruchtbaar zijn en veel tijd en energie moeten steken in het voortbrengen van een levensvatbare nakomeling (lees: vrouwen dragen het kind negen maanden en geven daarna nog borstvoeding), zijn vrouwen gedwongen kieskeurig te zijn wat betreft de (genetische) kwaliteiten van hun partner. Mannen kunnen meerdere vrouwen tegelijk bevruchten en zo ook meer kinderen krijgen en hoeven zich dus niet om hun kinderen te bekommeren – ze krijgen er toch genoeg. Deze ongelijkheid in ouderlijke zorg leidt tot sterkere competitie tussen mannen die indruk proberen te maken op de vrouwen met wie ze zich willen voortplanten. Een manier om indruk te maken op vrouwen is het hebben van geld en middelen, omdat deze aangeven dat de man in staat is zijn partner en toekomstige kinderen te onderhouden. Vandaar dat mannen met een hoge status wereldwijd aantrekkelijk gevonden worden (zie het prachtige onderzoek van Buss en collega’s).

Maar status is niet alles. Voor vrouwen is intelligentie een belangrijke eigenschap van een partner. Intelligente mensen zijn succesvoller en zijn beter in het vergaren van middelen en het verkrijgen van een hoge status. Intelligentie kan zich op meerdere manieren manifesteren en humor is daar een van. Aangezien humor mentale fitheid weerspiegelt, zal een man met humor gemakkelijker een partner vinden dan een humorloze vent.

Lachen samen (1)
Pret, dus naar bed

Greengross & Miller deden nader onderzoek naar de relatie tussen humor en intelligentie in het licht van de eerder aangehaalde theorie van seksuele selectie. Aan hun onderzoek deden tweehonderd vrouwelijke en tweehonderd mannelijke studenten mee. Om de (verbale) humor van de deelnemers in kaart te brengen, kregen de deelnemers drie strips zonder bijschriften voorgelegd met de instructie om er in tien minuten zo veel mogelijk grappige bijschriften bij te bedenken. Daarnaast werden de intelligentie en het voortplantingssucces van de deelnemers in kaart gebracht door middel van vragenlijsten.

Ten eerste onderzochten Greengross & Miller of er sekseverschillen waren in het vermogen om grappen te maken. Die bleken er te zijn: mannen bedachten gemiddeld genomen meer en grappigere bijschriften dan vrouwen. Ten tweede keken de onderzoekers naar de relatie tussen het gebruik van humor en intelligentie: grappigere mensen bleken over het algemeen intelligenter te zijn. Dit verband gold zowel voor mannen als voor vrouwen. Tot slot bleek dat goed grappen kunnen maken zich vertaalde in feitelijk seksueel gedrag. Grappigere deelnemers gaven aan meer seks, meer bedpartners en eerder geslachtsgemeenschap te hebben.

Uit het statistische model van de onderzoekers bleek dat het gebruik van humor het verband tussen intelligentie en voortplantingssucces verklaarde. Simpeler gezegd: humor is een signaal van intelligentie dat zich vertaalt in voortplantingssucces. Opvallend genoeg vonden de onderzoekers hier geen sekseverschil, wat aangeeft dat het gebruik van humor als voortplantingsstrategie zowel voor mannen als vrouwen kan werken. Grappige vrouwen zouden ook voordeel van hun goede gevoel voor humor kunnen hebben, maar dit is minder waarschijnlijk omdat, zoals hierboven al uitgelegd, vrouwen minder goed grappen kunnen maken.

Helaas voor de heren: met humor alleen kom je er niet. Mannen die humor gebruiken worden door vrouwen alleen begeerlijker gevonden als ze daarnaast ook fysiek aantrekkelijk zijn, concludeerden Lundy en collega’s. Toch maar weer naar de sportschool…

Beeld: Photl.com; 1 en 2.

Share

Eline

Eline (1988) is orthopedagoge en werkt momenteel als promovenda bij de Universiteit van Amsterdam. Zij doet onderzoek naar de rol van de vader versus de moeder in het ontstaan en het overwinnen van angsten door kinderen. Deze wetenschapster in hart en nieren schrijft voor Nadelunch.com populairwetenschappelijke artikelen voor de categorie 'Wetenschap'. Haar expertise ligt op het terrein van de sociale wetenschappen. Zij verruilt daarnaast graag de ivoren toren van de wetenschap voor de digitale snelweg. Eline vindt het steeds weer een uitdaging complexe wetenschappelijke informatie voor een breed publiek toegankelijk te maken.