• Home »
  • Buiten »
  • Scandinavië-special – Deel 1: Hier aan de kust, de Deense kust

Scandinavië-special – Deel 1: Hier aan de kust, de Deense kust

Luister naar de wind die langs de bomen giert. Het knetterende ijs. Piepende meeuwen. Aanschouw de zwarte hemel die is ingekleurd met paarse stroken. Mensen in kleurrijke kledij. We zijn in Scandinavië: in het eerste deel van deze special ontdekken we de stranden van Denemarken.

Een ode aan de Deense kust
Denemarken is vlak, de mensen zijn er vergroeid met hun fiets en hun houding jegens softdrugs en homoseksualiteit – om maar wat te noemen – is relatief liberaal. Een soort Nederland dus, met Kopenhagen als Amsterdam-light. Ook heeft Denemarken, net als ons eigen kikkerlandje, stranden te over. Maar waar het zand in Hoek van Holland en Scheveningen in de zomer bezaaid is met gekleurde handdoeken en roodverbrande Hollanders en Duitsers, blijft aan de Deense kust de stilte regeren. Natuurlijk zijn er populaire oorden aan het water, maar met zijn 5,5 miljoen inwoners en ligging in de periferieën van het Europese vasteland is het Scandinavische land een stuk rustiger.

Vandaar: een ode aan de Deense kust. Die is erg mooi, kan ik je vertellen. Eerst even wat feiten op een rijtje. Denemarken, dat grotendeels wordt gevormd door het schiereiland Jutland, grenst in het westen aan de Noordzee, in het noorden aan de Skagerrak en in het oosten aan het Kattegat en de Oostzee. Waar je je ook bevindt, je bent nooit verder dan 52 kilometer van de kust verwijderd. Met een kustlijn van 7314 kilometer is het dus vanzelfsprekend dat het strand een hele grote rol speelt in de Deense cultuur. Sterker nog, nergens in Europa lijkt water zo’n grote rol te spelen. Mijn Deense kennis Nicolas beaamt dit: “Bijna elke Deen heeft een zomerhuis aan de kust. In de zomer liggen we voornamelijk te zonnen, maar we vissen en zeilen ook graag. Iedereen heeft wel een favoriet plekje aan zee. Ik kom het liefst bij ons zomerhuis in Ordrup Næs in het westen van Denemarken, waar ik vooral vroeger heel veel heb gezwommen en gevist.”

Man meets nature
Met zijn weidse vergezichten, zachte zand en schattige vissersplaatsjes is het westen van Jutland een andere regio waar de Denen graag vertoeven. De gouden duinen en roerige wateren van het gebied zorgen voor veel vertier: mensen strijken er de golven glad met hun surfplank, eten verse vis in oude Deense cafeetjes en snuiven cultuur in lieve modelstadjes. Op het eiland Fanø, vlak voor de kust van de stad Esbjerg, zijn al deze activiteiten prima te combineren. Net als honderd jaar geleden, toen hier de eerste toeristische badplaatsen het levenslicht zagen, rijden paard en wagen door oude dorpjes en over de brede eilandstranden. Ook het eten is er heerlijk: traditionele gerechten die oorspronkelijk meer dan driehonderd jaar oud zijn vinden er nog gretig aftrek, evenals zonnebrandflessen tijdens de warme Deense zomers.

Ook voor culturele hoogstandjes zit je bij het Noordzeestrand van West-Jutland op de goede plek. Het reusachtige monument Mennesket ved Havet (‘man ontmoet zee’) op het strand van Sædding bestaat uit vier sneeuwwitte, negen meter hoge figuren die goed passen bij de sereniteit van hun omgeving. Dat is bewust gedaan: kunstenaar Svend Wiig Hansen wilde het pure gezicht van de onbedorven natuur en mensheid door middel van zijn hagelwitte beeldhouwwerken uitdrukken. Een andere plek waar man meets nature zichtbaar is, is Thyborøn. In dit vissersplaatsje staan niet alleen honderden overgebleven bunkers uit de Tweede Wereldoorlog te midden van groene duinen, maar ook het Slakkenhuis. Dit bijzondere huis is zowel van binnen als buiten gedecoreerd met miljoenen schelpen; zelfs meubels en raamkozijnen zijn prachtig versierd met oesterschelpen en scheermessen. Het is dan ook geen verrassing dat de Deense koninklijke familie er graag komt.

Wandelende duinen
Van de stranden van West-Denemarken reizen we naar het meest noordelijke puntje van het land, waar de duinen wandelen, zoals dat mooi heet. Doordat de Skagerrak en het Kattegat botsen bij landpunt Grenen is het land constant in beweging. In de negentiende eeuw raakten schilders zelfs zo geïnspireerd door dit natuurlijke tafereel dat kunstenaarsgemeenschappen als paddenstoelen uit de grond schoten in de omgeving van Grenen en het fraaie plaatsje Skagen. Schilderachtige plaatsjes met citroengele huizen met roodoranje dakpannen, de geur van versgebakken vis en tientallen galerieën met beeldschone schilderijen die de noordelijke kusten verbeelden: het is meer regel dan uitzondering in Noord-Jutland.

Het is duidelijk dat de Deense kusten uit meer dan alleen zand bestaan. Waar je ook bent, de stranden van het Scandinavische land hebben een natuurlijke schoonheid, zijn gekoppeld aan een rijke maritieme geschiedenis en fungeren als onuitputtelijke bron voor kunstenaars van heinde en verre. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de fjorden, of de vele havenstadjes en eilandjes in het oosten. Toch beloof ik je: die fjorden, daar gaan we over twee weken kennis mee maken, want dan neem ik je langs het water mee naar het binnenland van Noorwegen. Norge, her kommer vi!

Beeld: Flickr.com/magnetismus, Wikimedia Commons/EricFrohne & Flickr.com/skagman.

 

Share

Maaike

De Rotterdamse Maaike Goslinga (1990) studeert Euroculture, een tweejarig masterprogramma van de Europese Commissie, in Spanje en Duitsland. Eerder rondde zij haar studie Engelse taal en cultuur in Liverpool af en werkte ze in Nieuw-Zeeland. Omdat ze zich het fijnst voelt op vreemde bodem, ontfermt ze zich als eindredacteur over de sectie 'Buiten' en schrijft ze korte artikelen over wereldwijde trends en andere wetenswaardigheden. Gewapend met pen, notitieboek en rugzak hoopt zij later als onderzoeksjournaliste de wereld over te reizen.