Short of the Week – Gertie the Dinosaur (1914)

Gertie_the_Dinosaur_poster

Afgelopen week was het precies honderd jaar geleden dat het publiek voor het eerst kennis maakte met Gertie. Een ideaal moment om even stil te staan bij dit baanbrekende stukje animatie.

Winsor McCay was een Amerikaanse cartoonist en animatiepionier wiens animaties als onderdeel dienden van zijn vaudeville act. Hoewel Gertie the Dinosaur als titel met regelmaat langskomt wanneer men het over ‘de eerste animatiefilm’ heeft, is dit niet correct. McCay zelf had hiervoor al twee animatiefilms gemaakt, Little Nemo (1911) en How a Mosquito Operates (1912), maar was hoewel hij enkele belangrijke vernieuwingen toepaste niet de allereerste die zich hiermee bezig hield. Onder andere Blackton en Cohl waren hem voor gegaan en allen waren eigenlijk min of meer schatplichtig aan Méliès voor zijn gebruik van stop-motion. Net zoals bij het medium film zelf is het erg lastig om één uitvinder van de animatie aan te wijzen, maar dat maakt Gertie niet minder interessant.

In zijn vaudeville shows stond McCay naast het doek waar Gertie op geprojecteerd werd, om het zo te doen lijken dat hij interactie met hem had. In deze voor het publiek uitgespeelde act zei McCay iets waar Gertie dan ogenschijnlijk op reageerde. Mediatycoon William Randolph Hearst (de ‘inspiratie’ voor Citizen Kane) vond al dat gedoe op het toneel maar niets en kreeg het voor elkaar dat McCay stopte met zijn shows, zodat er meer tijd overbleef om Hearsts publicaties te illustreren. Mede hierdoor veranderde het oorspronkelijke filmpje, wat de reden is dat er tegenwoordig ook versies van Gertie met een live-action proloog op YouTube staan. Na een aanbod van William Fox om Gertie in bioscopen te tonen, werd met een aantal vrienden de scènes geschoten om Gertie een aanloop en wat extra verhaal te geven, nu de show eromheen was weggevallen. De film toerde vervolgens met veel succes door het land.

Er is veel over Gertie the Dinosaur geschreven en het is niet moeilijk te begrijpen waarom. Naast technische innovaties zoals keyframe animation zijn (zeker voor die tijd) de bewegingen zeer naturel en heeft Gertie ontegenzeggelijk een eigen karakter, dat soms wispelturige trekjes vertoont. McCays werk is net zoals veel films uit deze periode helaas niet allemaal en in wisselende staat bewaard gebleven, maar wat het publiek van ’s werelds eerste geanimeerde dino zo aansprak, is zelfs 100 jaar later nog duidelijk te zien. Daarmee is Gertie een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de animatie.

Beeld: Wikimedia

Share

Jeroen (1980) studeerde geschiedenis in Groningen, maar is in 2013 naar Utrecht en omstreken vertrokken, waar hij zijn daadwerkelijke passie hoopt te volgen: film. In 1996 sloeg de vonk over en sindsdien is er geen dag voorbij gegaan zonder met film bezig te zijn. Als echte liefhebber kijkt hij zoveel en zo breed mogelijk, van Méliès tot Tarantino, en alles wat er tussenin zit. Wanneer hij even niet met film bezig is zou het een van zijn andere hobby's kunnen zijn: wetenschap, literatuur, muziek, podcasts, and last but not least, single malt whisky en speciaalbier. Sinds 2012 is hij aan Nadelunch verbonden. Eerst als auteur, vervolgens eindredacteur (van de rubriek 'Beeld') en sinds januari 2015 als hoofdredacteur.