When the world comes home: een muzikale uitbeelding van goed en kwaad

Foto: Merlijn Doomernik

Vandaag presenteert pianist en componist Franz von Chossy zijn derde album When the world comes home in het Bimhuis. Samen met vier andere avontuurlijke en veelzijdige muzikanten sleurt hij ons mee in de zondeval van Adam en Eva. Hoog tijd om kennis te maken met deze veelzijdige muzikant!

München – Amsterdam – New York
Franz von Chossy (1979) is geboren in München. Met een moeder die beeldhouwster en zangeres is, is het geen wonder dat hij al vroeg in aanraking kwam met muziek. Von Chossy begon op jonge leeftijd met het spelen van accordeon, piano en orgel. In eerste instantie was dat voornamelijk klassieke muziek, zoals Bach, Chopin, Debussy, Prokofiev en Rachmaninoff. Later werden daar invloeden van onder anderen Brad Mehldau, Keith Jarrett en Max Richter aan toegevoegd. Op zijn negentiende verhuisde hij naar Amsterdam om jazzpiano te gaan studeren aan het Conservatorium van Amsterdam. Daarnaast heeft hij als uitwisselingsstudent aan de Manhattan School of Music gestudeerd, waar hij zich onder andere verdiepte in filmmuziek. Hij studeerde in 2006 af.

In 2006 bracht Von Chossy ook zijn debuutalbum uit, getiteld Awakening. Er staan eigen composities op voor pianotrio met Sean Fasciani op bas en Flin van Hemmen op drums. In 2010 brengt hij een tweede pianotrioplaat uit, Pendulum, ditmaal met Clemens van der Feen op bas en Paul Wiltgen op drums. Ook deze plaat bevat enkel eigen composities. En nu is er When the world comes home, een plaat voor een kwintet in ongebruikelijke bezetting: naast Von Chossy op piano horen we Alex Simu op klarinet, Jeffrey Bruinsma op viool, Jörg Brinkmann op cello en Yonga Sun op drums.

When the world comes home
When the world comes home is een negendelige suite die de zondeval van Adam en Eva uitbeeldt. Het idee voor deze plaat ontstond toen Von Chossy door de organisator van een festival gevraagd werd of hij een project wilde doen met het thema ‘Paradijs’. Von Chossy wilde niet alleen de mooie kant van het paradijs belichten en koos er daarom voor om iets met de zondeval te doen. Zonder de zondeval zou de mensheid zich volgens hem niet bewust zijn van goed en kwaad, omdat er alleen goed zou bestaan. Dat zou een erg eenzijdig beeld opleveren. De goede dingen krijgen namelijk meer diepte doordat er ook slechte dingen bestaan. Ook muziek wordt vaak interessant als er een tegenstelling in zit, als het niet alleen mooi is, maar er een onderlaag in zit van waaruit het kwaad dreigt. De muziek is geen één-op-éénvertaling geworden van het verhaal van de zondeval. Het is evenmin een religieuze plaat. De composities beelden met name de verschillende emoties en sferen uit waar de zondeval volgens Von Chossy mee gepaard moet zijn gegaan. Von Chossy hoopt dat iedereen zijn eigen verbeelding los kan laten op de composities.

Foto: Merlijn Doomernik

Hoewel Von Chossy nog niet uitgekeken is op het pianotrio, vroegen de composities die hij maakte voor When the world comes home om méér dan mogelijk was met een trio. Hij wilde de vrijheid van een kleine bezetting behouden, maar ondertussen kunnen werken met een breed scala aan geluiden en (klank)kleuren. Een kwintet bleek hiervoor ideaal. Omdat de composities zich niet beperken tot één bepaalde stijl, zocht hij muzikanten die niet alleen jazz spelen, maar openstaan voor alle stijlen en ook durven te experimenteren met hun instrumenten. De instrumenten hebben in de composities geen vaste functie. De muzikanten spelen alle vijf zowel solo als begeleidend. Zo neemt de cellist af en toe de functie van de contrabas over, maar fungeert hij ook als solo-instrument. Door te kiezen voor een cello in plaats van een contrabas, blijft er voor de piano meer ruimte over in de lagere registers. Door instrumenten op een verschillende manier in te zetten, blijft het album van begin tot eind avontuurlijk en onvoorspelbaar. De muziek gaat van ingetogen naar overdonderend, van droevig naar opzwepend, van hard naar zacht en van hoog naar laag. Het is vrijwel onmogelijk om de muziek in een hokje te stoppen. Toch klinkt het onmiskenbaar als Von Chossy door de sfeer die opgeroepen wordt.

Beeld: Julia M. Free

Een bijzondere samenwerking
De titel van de plaat is afkomstig van dichteres Abra Bertman. Zij voorzag bovendien de meeste composities van titels, zoals Human Dark With Sugar, Steps Of The Sun en Along The River. De samenwerking tussen Von Chossy en Bertman is bijzonder. Bertman laat zich regelmatig inspireren door de muziek van Von Chossy bij het schrijven van gedichten. Von Chossy laat zich vervolgens weer inspireren door de gedichten van Bertman bij het schrijven van nieuwe composities. Op een dag droomde Bertman dat Von Chossy een compositie had geschreven met als titel When the world comes home. Von Chossy zag een verband met de zondeval: de wereld is in feite ontstaan met het besef van goed en kwaad. Hij besloot de door Bertman gedroomde titel te gebruiken voor een van zijn composities en voor het album. Het zal geen verbazing wekken dat Bertman later een gedicht geschreven heeft, geïnspireerd op de composities op When the world comes home. Wie de cd koopt, zal dit gedicht aantreffen aan de binnenkant van het hoesje.

Toekomstmuziek
Tegenwoordig komt het vaak voor dat verschillende muziekstijlen vermengd worden, zoals pop met jazz of klassiek. Von Chossy vindt dat een interessante ontwikkeling en voelt zich daardoor thuis in het huidige muzikale klimaat. Het past bij wat hij zelf doet. Von Chossy weet nog niet wat de toekomst hem op muzikaal gebied zal brengen. Een solo-album, een nieuwe trioplaat of een samenwerking met een orkest: hij sluit niets uit. Hij staat altijd open voor nieuwe ideeën en samenwerkingen. Voorlopig richt hij zich eerst op het kwintet en op lopende projecten met andere muzikanten, zoals het Pascal Schumacher Quartet, de band Arifa en FIDAN, de groep rondom zangeres Esra Dalfidan.

Wij hopen in elk geval nog veel te mogen horen van deze bijzondere en veelzijdige pianist!

Meer weten? Kijk op de website van Franz von Chossy. Hier is ook de cd When the world comes home online te bestellen.

Share

Marjolein van der Heide

Marjolein van der Heide (1984) studeerde kunstmatige intelligentie aan de Universiteit Utrecht en informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam. Ze werkt als juridisch adviseur op het gebied van privacy, internetrecht en copyright. In de avonduren is ze met muziek bezig. Ze speelt piano, zingt en schrijft eigen nummers. Omdat je niet veelzijdig genoeg kunt zijn is ze onlangs ook begonnen met trompet spelen. Naast zelf musiceren vindt ze het leuk om haar liefde voor muziek te delen via de rubriek Beluisterd.