Chris Cleave – Goud: zeer zeker zilver

Je bent topwielrenner en de Olympische Spelen 2012 komen eraan. Je droomt van goud, maar de werkelijkheid wil je nog weleens op pijnlijke wijze laten ontwaken: je beste vriendin is je grootste rivale en je kind is ziek. Ernstig ziek.

Kate Argall en Zoe Castle zijn wielrenners op de baan en onderhouden van jongs af aan een eigenzinnige vriendschap. De op het ziekelijke af prestatiegerichte Zoe en de zachtaardige Kate vormen in Goud samen een continue strijd – wie kan beter, sneller, harder? In 2012 is die vraag belangrijker dan ooit: het zal de eerste keer zijn dat Kate, die voor haar (zieke) dochter de twee Spelen ervoor heeft overgeslagen, voor de wielersport op de Olympische Spelen uit kan komen. Zoe had – en greep – die kans al twee keer eerder en dat heeft zo zijn sporen nagelaten.

Beide vrouwen kampen ook zelf met niet altijd even makkelijk voor te leggen vraagstukken. Zoe moet haar – soms alles vernietigende – prestatiedrang onder ogen komen, maar weet niet hoe. Kate wil naar de Spelen, maar weet niet of – onzekerheid en bezorgdheid om haar ernstig zieke dochter zitten haar, hoewel gesteund door geliefde Jack, in de weg.

Menselijk

Goud gaat niet over wie van de vriendinnen een betere sporter is of wie naar de Olympische Spelen gaat. Goud gaat ook niet over of uiteindelijk alles goedkomt – met Zoe, met Kate, met Sophie. Het gaat over hoe dingen er zijn – hoe gebeurtenissen eraan bijdragen dat mensen doen zoals ze doen. Over hoe dat wat je voelt, altijd invloed heeft op hoe je de wereld percipieert en dat dit niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen van groot effect kan zijn. Een ernstig zieke dochter lijdt voor Kate en Jack zo tot leven tussen hoop en vrees – een ‘straks’ niet opgeven, maar er ook niet van uitgaan – dat feilloos wordt opgepikt door dochter Sophie:

Er waren wel honderd dingen die je kon doen om ervoor te zorgen dat papa en mama zich geen zorgen maakten. Je kon zelf je schoenen poetsen, en je tanden, en je netjes aankleden, ook al was je zo moe dat je alleen maar wilde liggen en je ogen dichtdoen. Je kon over de toekomst praten – ze vonden het fijn als je over de toekomst praatte, zolang het maar de nabije was. Als je zei: ‘Mag ik morgen mee naar de winkel?’, dan zeiden ze: ‘Geweldig!’ Maar als je zei: ‘Kunnen we volgend jaar op vakantie naar Frankrijk?’, dan kregen ze een holle blik en keken ze steels naar elkaar en zeiden ze zoiets als: ‘Laten we het per dag bekijken, goed?’

Een door het verleden getekende Zoe houdt zichzelf alleen op de been door meedogenloos te zijn – zolang ze zichzelf maar niet opgeeft:

‘Het gaat prima met mij en Kate,’ zei hij. ‘Je zou weer wedstrijden moeten rijden. Ze is niet goed voor je.’ ‘Wat niet goed was, was m’n rug breken, Zoe.’ Ze lachte. ‘Dat is zo benepen. Zelfs je stem klinkt benepen. Je wordt getemd. Hij lachte ook. ‘Je bent high. Ik hou van Kate, oké?’ ‘Hou van, hou van. Je strooit die woorden rond alsof het kettingolie is.’ Hij kon niet langer doen of hij geamuseerd was. ‘Ik weet wat ik voel.’ ‘Maar Kate? Ik bedoel, ik mag Kate ook, en ze is best knap, maar ze geeft de vreselijke gewoonte als tweede te eindigen. Heb je dat niet gemerkt?’

En zo komen meer gebeurtenissen en daaruit voortvloeiende gedachtes, emoties en gedragingen voorbij, vaak op dezelfde simpele wijze geformuleerd, maar daardoor juist niet moeilijk voor te stellen – ook als lezer ben je breekbaar.

Niets is wat het lijkt
Doet het feit dat Cleave een Engelse schrijver is en dat dit boek dus een vertaling is (het origineel heet Gold), niet af aan het lezersplezier? Toegegeven: de eerste – pakweg – honderd pagina’s kom je zo nu en dan een metafoor tegen die je misschien in het Engels sneller zou begrijpen. Dat is meteen waarom dit boek, om in de olympische sfeer te blijven, in mijn ogen niet het voornaamste der edele metalen wint – het boek kán even ‘haperen’. Toch doet dit weinig af aan het verhaal zelf, dat door de gelaagdheid verrassend gecompliceerder is dan je denkt en daarnaast onverwachte wendingen kent – niets is wat het lijkt. Het is een verhaal bovendien, dat juist door de vaak eenvoudige vertelwijze, ook nog voelbaar is ná de laatste punt.

Chris Cleave – Goud
Uitgeverij Prometheus | ISBN 9789044620344
Koop ’m voor € 19,95 in de lokale boekhandel of bestel hier.

Share

Fleur

Fleur (1986) volgde de opleiding Nederlandse taal en cultuur en studeerde af als taalkundige. Ze doet nu eigenlijk alles wat met taal te maken heeft: schrijven, redigeren, corrigeren en onderzoeken hoe mensen taal (willen) gebruiken. Tevens is ze hoofdredacteur van Nadelunch.com, waar ze wanneer dat kan voor 'Ook dat nog' schrijft, haar reislust loslaat op de rubriek 'Buiten' en columns verzorgt over taal.