Zie je jezelf nog liggen? Mini-jij, in je lievelingspyjama, onder een warm dekbed, luisterend naar de stem van je vader of moeder? De kans is groot dat je werd voorgelezen uit een van deze boeken. Die overigens nog steeds in je boekenkast staan.

1. Annie M.G. Schmidt – Jip en Janneke (1952)
Natuurlijk op 1: Jip en Janneke. Hoe kan het ook anders? Wat in 1952 begon als een wekelijkse serie in Het Parool is uitgegroeid tot een kleuterduo met cultstatus. Mede dankzij de merchandise van de HEMA, maar natuurlijk vooral dankzij het talent van Annie M.G. Schmidt en haar trouwe compagnon Fiep Westendorp, zijn Jip en Janneke niet meer weg te denken uit het Nederlandse jeugdliteraire veld. Zestig jaar na de publicatie van het eerste verhaal worden kinderen nog steeds met liefde voorgelezen uit de avonturen van Jip en Janneke en hun partners in crime (Poppejans, Beer, Takkie en Siepie) en wordt er nog steeds gesmuld van de verhalen waarin ze, gewapend met een flinke portie onwetendheid, de wereld buiten hun straat ontdekken.

Ook van Annie M.G. Schmidt: Pluk van de Petteflet, Abeltje, Otje, Ibbeltje, Floddertje en Minoes.

2. A.A. Milne – Winnie de Poeh (1926)
Situeer een ietwat simpele teddybeer, een bang biggetje, een hyperactieve tijger en een mistroostige ezel in een groot, sprookjesachtig bos, laat ze de meest aandoenlijke avonturen beleven en betrek er af en toe ook nog een bijdehante uil en een geel konijn bij en voilà: een tijdloze bestseller is geboren. A.A. Milne deed het in 1926 en de verhalen over de ongecompliceerde levens van de knuffels van zijn zoon werden ongekend populair, terwijl dat niet eens zijn bedoeling was — hij was liever beroemd geworden met zijn werk voor volwassenen en zijn theaterscripts. Toch kennen we Milne vandaag de dag eigenlijk alleen nog maar door Winnie en zijn vrienden. En spelen ze, misschien onbewust, vaak nog wel een kleine rol in ons leven. Want spelen we niet allemaal het Poeh-Tak-Spel wanneer we in het bos over een bruggetje wandelen?

Ook van A.A. Milne: Het huis in het Poeh-hoekje.

3. Guus Kuijer – Het Grote Boek van Madelief (1983)
“Madelief, wat gaan we doen? Gaan we touwtje springen, vieze liedjes zingen?” Ik herinner me nog goed hoe ik vroeger op zondagochtend vroeg mijn bed uit klom om Madelief te kunnen kijken. Hoe ik genoot van haar spannende avonturen met Jan-Willem en Roos op de zandberg en bij het aquarium. En vooral: hoe blij ik was toen ik erachter kwam dat Madelief gebaseerd was op een boek: Het Grote Boek van Madelief. Ik verslond de verhalen over Madelief alsof ze boterhammen met hagelslag waren en met mij al mijn vriendinnetjes en ongetwijfeld vele anderen. Niet voor niets ontving Kuijer vorige maand de Astrid Lindgren Memorial Award, de grootste en meest prestigieuze prijs voor kinder- en jeugdliteratuur.

Ook van Guus Kuijer: Olle, Polleke (tip!).

4. Beatrix Potter – Het verhaal van Pieter Konijn (1902)
Al 110 jaar oud, maar nog steeds goud waard: Het verhaal van Pieter Konijn. Potter beschrijft hierin een klein konijntje met een blauw jasje dat worteltjes probeert te stelen uit de tuin van boze buurman Verhoef en heeft haar verhaal geïllustreerd met prachtige tekeningen die geenszins verraden dat dit haar eerste verhaal is. Het zijn precies die prachtige tekeningen die ook vandaag de dag wereldwijd nog lezers betoveren. En in combinatie met de prachtige film Miss Potter is Het verhaal van Pieter Konijn zeker het herlezen waard.

Ook van Beatrix Potter: Het verhaal van Jozefien Kwebbeleend, Het verhaal van Benjamin Wollepluis, Het verhaal van Jeremias Hengelaar, onder meer te vinden in Alle verhalen van Beatrix Potter.

5. Dick Laan – De avonturen van Pinkeltje (1939)
“Pinkeltje is een heel klein mannetje. Hij is niet groter dan je pink en hij is heel wijs. Hij verstaat de dieren en kan met ze praten. De dieren zijn allemaal dol op Pinkeltje.” En hoewel de dertig boeken over Pinkeltje de tand des tijds minder goed hebben doorstaan dan Winnie de Poeh en Het verhaal van Pieter Konijn, is ook zijn naam in de boekhandel nog een bekende: de boeken over het kleine mannetje zijn nog steeds verkrijgbaar en worden tegenwoordig met een fris, nieuw omslag en aan deze tijd aangepaste taal zelfs als e-book verkocht. Favoriet: Pinkeltje in Madurodam. Omdat Madurodam nog leuker is door de ogen van Pinkeltje.

Ook van Dick Laan: Het geheim van de zwarte monnik, De berg M en Circusjong.

Stay tuned
Zo mooi en zo tijdloos als Winnie de Poeh en Jip en Janneke, zo zijn er natuurlijk nog meer boeken. Veel meer. Denk aan Rupsje Nooitgenoeg. Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft. Toon Tellegens Misschien wisten zij alles. De Kikkerserie van Max Velthuijs. Maar ook: Jacques Vriens. Carry Slee. En wat te denken van Anke de Vries? Daarom binnenkort, als een vervolg op dit artikel: de vijf jeugdboeken die iedereen bewaart. En dan ook maar gelijk de vijf tienerboeken die nog in iedere boekenkast staan. Benieuwd welke titels volgens Nadelunch in die lijsten staan? Houd de site dan in de gaten.

Beeld
Jip & Janneke: Flickr.com/Jolante.
Pieter Konijn: Wikimedia Commons.

Leonie

Leonie Hardeman (1990) heeft haar bachelor taal- en cultuurstudies afgerond met een specialisatie in literatuurwetenschap. Ze wil in 2013 beginnen aan een master in Amsterdam en verzorgt tot die tijd de boekverkoop en publiciteit bij een uitgeverij van cultuurhistorische publicaties. Lezen is haar liefste bezigheid. Daarnaast is ze geïnteresseerd in literaire socialisatie en de intermedialiteit van literatuur — ze vindt het heerlijk de verfilmingen van haar lievelingstitels te bekijken. Voor Nadelunch.com schrijft ze stukken voor de categorie 'Boek' in de hoop meer mensen te kunnen laten genieten van dat wat haar literaire hart sneller doet kloppen.

Leonie heeft 25 artikelen geschreven.