• Home »
  • Boek »
  • John Green – Het Grote Misschien: it doesn’t get better than this

John Green – Het Grote Misschien: it doesn’t get better than this

Omslag Het grote misschienEen bespreking van een jongerenboek? Ja. Want hoewel ik niet denk dat de gemiddelde bezoeker van Nadelunch.com zichzelf beschouwt als jongere, denk ik dat literatuur voor deze doelgroep jullie wel zal aanspreken. Young Adult Literature, overgewaaid vanuit Amerika, is een soort ‘tussengenre’: een overstap voor lezers die zichzelf te oud vinden voor jeugdliteratuur, maar literair gezien nog net niet ver genoeg ontwikkeld zijn voor de overgang naar volwassenenliteratuur en daarom noodgedwongen een beetje rondzweven tussen beide genres. John Green is wat mij betreft de ongekroonde koning van dit nog relatief jonge genre. 

Een jaar of twaalf moet ik zijn geweest toen mijn moeder me Het Grote Misschien cadeau deed. Ik heb het sindsdien zo vaak gelezen dat ik sommige delen letterlijk kan citeren. Niet alleen de Engelse versie die ik later kocht, maar ook de sublieme Nederlandse vertaling van Aleid van Eekelen-Benders doet elke keer weer tranen over mijn wangen lopen – soms van het lachen, soms van het huilen. Geen enkele recensie, hoe goed ook, kan in mijn ogen dan ook de kracht van deze roman overbrengen; de woorden hieronder zullen het boek sowieso tenietdoen. Toch wil ik iedereen kennis laten maken met John Green en Het Grote Misschien, omdat ik vind dat iedereen eens in zijn leven moet worden betoverd door Alaska Young en iedereen eens in zijn leven moet kunnen genieten van de grandioze schrijfstijl van Green.

In het kort
In Het Grote Misschien vertelt Green het verhaal van Miles Halter, ook wel Prop, verzamelaar van beroemde laatste woorden. Miles leidt, zo vindt hij zelf, een onbeduidend leven en besluit daarom in Alabama op kostschool te gaan, op zoek naar dat wat schrijver François Rabelais in zijn laatste woorden omschreef als “een Groot Misschien”. Op Culver Creek School wacht hem het soort leven waarnaar hij op zoek was. Hij maakt er nieuwe vrienden, rookt er zijn eerste sigaret en krijgt er zijn eerste echte zoen. Hoe groots dat alles echter ook mag lijken in vergelijking met Miles’ voorheen onbeduidende leven en wat van zijn nieuwe leven de consequenties ook mogen zijn, het valt allemaal in het niet bij Alaska Young, een vriendin van Miles’ kamergenoot Chip. Alaska is in Miles’ ogen “het meest sexy meisje uit de hele geschiedenis van de mensheid” en hij valt als een blok voor haar, laat zich door haar meeslepen in haar labyrint. Het is Alaska in wie Miles zijn Grote Misschien vindt.

Borsten in strakke hemdjes en een skihellingneus
Hoewel Miles de hoofd- en ik-persoon is, draait Het Grote Misschien om Alaska. Om haar schoonheid, sexyheid, haar felgroene ogen, haar borsten, haar jeans die perfect op haar lichaam aansluiten, haar intelligentie, maar ook om haar gekte, haar impulsiviteit, haar stemmingswisselingen – haar alles. Greens zorgvuldig uitgekozen woorden, Miles’ uitspraken en gedachten, maken het beeld dat de lezer van Alaska krijgt zo compleet en zo mooi dat ikzelf lang heb gehoopt dat ik ooit zo zou kunnen zijn als zij. Misschien was ik door al die prachtige karakterbeschrijvingen wel een beetje verliefd op haar. Misschien ben ik dat nog steeds. Vast staat in ieder geval dat ik bij het lezen van alinea’s als de volgende elke keer opnieuw weer hoop dat er ooit iemand in mijn leven zal zijn die net zo over mij denkt als Miles dat doet over Alaska. Hoe wanhopig dat ook mag klinken, het citaat hieronder ademt liefde voor mij.

En ik kan net zo goed nu meteen zeggen dat ze mooi was. Naast me in het donker rook ze naar zweet en zonneschijn en vanille, en de maan was die avond zo dun dat ik nauwelijks meer van haar kon zien dan haar silhouet, behalve wanneer ze rookte, wanneer de brandende kers van de sigaret haar gezicht in bleek rood licht zette. Maar zelfs in het donker kon ik haar ogen zien, felle smaragden. Ze had van die ogen die je ertoe brachten haar in alles wat ze ondernam te steunen. En ze was niet alleen mooi, maar ook sexy, met die borsten die tegen haar strakke hemdje duwden, de rondingen van haar benen die onder de bank heen en weer zwaaiden, met haar slippers aan haar staalblauw gelakte tenen bungelend. Het was op dat moment […] dat het belang van rondingen tot me doordrong, en van die duizenden plaatsen waar meisjeslichamen van het een in het ander overgaan, van hak naar enkel naar kuit, van kuit naar heup naar taille naar borst naar hals naar skihellingneus naar voorhoofd naar schouder naar de holronde boog van de rug naar het achterwerk naar de enzovoort. Daarvóór had ik die rondingen natuurlijk wel gezíén, maar ik had nooit goed begrepen hoe belangrijk ze waren.

Alaska leert Miles door de manier waarop zij in het leven staat hoe hij zijn eigen leven minder onbeduidend kan maken. Ze leert hem dat hij dat zelf in de hand heeft: dingen vanaf een andere kant bekijken, niet altijd rechtdoor hoeven gaan, maar ook eens een zijpad inslaan waarvan hij de eindbestemming niet kent. Zonder zich ervan bewust te zijn, leert ze hem Leven met een hoofdletter ‘l’. Tegelijkertijd is Miles zich er gedurende het hele boek verschrikkelijk van bewust dat hij nooit zo zal kunnen zijn als Alaska. “Als mensen regen waren, dacht ik, dan was ik gemiezer en zij een wolkbreuk.” En misschien moet hij dat ook wel niet willen…

Sterke structuur
De kracht van Het Grote Misschien zit ’m niet alleen in de belachelijke goede personagebeschrijvingen en in het onvergetelijke plot, maar ook in de structuur van het boek. Het bestaat uit twee delen, getiteld ervoor en erna, wat de lezer al aan het begin van het boek doet vermoeden dat er Iets Ergs, Iets Wereldschokkends, of in ieder geval Een Climax zal plaatsvinden tussen die twee delen. De hoofdstukken, die met titels als honderdzesendertig dagen ervoor het aantal dagen tot de climax aftellen, versterken die spanningsboog. Hierdoor is de lezer zich er sterk van bewust dat hij al lezende een omslag nadert – datgene waar het boek om draait – en beleeft hij of zij daadwerkelijke climax extra intens.

Verder beperkt Green zich in Het Grote Misschien niet alleen tot het verhaal dat hij wil vertellen, maar wijkt hij af en toe ook uit naar diepere overdenkingen over het leven en licht-filosofische mijmeringen. Ik ben normaal gezien geen groot fan van dergelijke zijpaden in boeken en lees liever verhalen die ik van A tot Z kan navertellen, maar vond dat het in dit geval toch bijdraagt aan het geheel. De godsdienstlessen die Miles krijgt van zijn docent Dr. Hyde en de levenslessen die Alaska hem onopzettelijk meegeeft maken Het Grote Misschien geen gewoon jongerenboek, maar een jongerenboek dat stof tot nadenken geeft en ruimte biedt aan talloze interpretaties. Een boek over de mooie dingen in het leven, als liefde en vriendschap, maar ook over de dood, en over rouw. Puur en bij vlagen hartverscheurend.

Ieder zijn eigen Grote Misschien
Wat Het Grote Misschien zo overtuigend maakt, is de echtheid van het verhaal: meer dan bij welk boek dan ook kon ik me inleven in de hoofdpersonen. In Miles’ vertwijfeling, verliefdheid en zelfs in de mannen-onder-elkaarmomenten die hij had met Chip. Tijdens alle keren dat ik Het Grote Misschien las, wilde ik dat ik rookte. Ik wilde op Culver Creek naar school gaan, ik wilde een perzikkleurig hemdje hebben, een hemdje als Alaska, en mijn tenen staalblauw lakken. Ik wilde achterna gezeten worden door De Adelaar, ik wilde een SALONTAFEL, ambrozijn in de koelkast en ik wilde drinken uit opgegraven flessen roze wijn. Tijdens alle keren dat ik Het Grote Misschien las, wilde ik deel uitmaken van het boek. Op zoek naar mijn eigen Grote Misschien. Een auteur die zoiets kan losmaken in zijn of haar lezer, is in mijn ogen koning.

John Green – Het Grote Misschien
Uitgeverij Lemniscaat | ISBN 978 90 477 0210 8
Adviesprijs: €16,50

Share

Leonie

Leonie Hardeman (1990) heeft literatuurwetenschap gestudeerd en werkt bij een kleine uitgeverij. Ze is geïnteresseerd in leesbevordering en leest in haar vrije tijd het liefst jeugdboeken. Voor Nadelunch.com schrijft ze stukken voor de categorie 'Boek' in de hoop meer mensen te kunnen laten genieten van dat wat haar literaire hart sneller doet kloppen.