De pandemie

Ik denk best veel na. Ik vraag me vaak af waarom dingen zijn zoals ze zijn en hoe we dat kunnen veranderen. Soms kan diep nadenken over een probleem je terugbrengen naar de aard van het probleem, en daar kun je ook vaak de oplossing vinden.

Eén specifiek onderwerp waarover ik veel nadenk is onze gezondheid. Om orde in de chaos in mijn hoofd te creëren, heb ik dit onderwerp ‘de pandemie’ betiteld. Zo nu en dan komt dit onderwerp aan bod: als ik aan het afwassen ben, als ik van de universiteit naar huis loop of van mijn huis naar de universiteit. “Waarom zijn we allemaal zo ziek?”, denk ik dan. “Waarom zijn we allemaal ziek, te dik, ontevreden en depressief?”

Nu zijn er voor deze vragen misschien geen pasklare antwoorden, omdat de pandemie door een ingewikkelde samenkomst van factoren tot stand is gekomen en in stand wordt gehouden. Maar ik denk wel dat de pandemie in grofweg vijf subproblemen is onder te verdelen. Laten we eens naar de aard van die subproblemen gaan kijken.

1. Ons voedsel
Op het gebied van wat we eten maak ik een grof onderscheid tussen twee kwesties.

Ten eerste is het voedsel dat voedzaam zou moeten zijn lang niet meer zo voedzaam als het vroeger was. Door moderne landbouw- en veeteelttechnieken zijn veel aardse producten (o.a. groenten, vlees, fruit) uitgeput. Ze bevatten niet meer dezelfde hoeveelheid werkzame stoffen die bijdragen aan de ontwikkeling en het onderhoud van onze gezondheid. Bovendien worden ze vaak bewerkt om ze mooier te laten glimmen en ze langer houdbaar te maken. Door de omvang van de wereldbevolking is massaproductie de standaard, en dat komt de voedingswaarde van wat we eten niet ten goede.

Irma-Pandemie-Frisdrank

Ten tweede zijn er materialen die eigenlijk niet eens onder de definitie ‘voedsel’ zouden mogen vallen. Als je naar de supermarkt gaat en met je wekelijkse volle winkelkarretje langs de kassa loopt, hoeveel van de artikelen in dat karretje zijn dan pure, onbewerkte etenswaren? Ik bedoel, neem frisdrank, wat is dat eigenlijk? Een samenstelling van water, vruchtensap, suiker of zoetstoffen, koolzuur, additieven. Frisdrank is een verzinsel van kunstmatige en schadelijke substanties. En dat geldt niet alleen voor frisdrank; veel artikelen die je in de schappen vindt zijn ‘gecreëerde’ eetbare materialen. Alsof dat wat de aarde ons biedt niet genoeg is.

2. Ons dagelijks leven
Ik denk dat er voor de verslonzing van onze voeding een aantal redenen aan te wijzen zijn. Het is vrij simpel; als je veel werkt, houd je minder tijd over om fatsoenlijk eten te bereiden en is het aantrekkelijker om een plastic maaltijd in de magnetron te gooien. Vroeger werkte de man en zorgde de vrouw voor het huishouden, en koken was daar een belangrijk onderdeel van. Tegenwoordig werken man en vrouw allebei, beiden fulltime als het even kan, en als je afgepeigerd thuiskomt ben je nu eenmaal minder geneigd om verse rode bietjes uit je eigen moestuin te halen en die een half uur te laten borrelen op het fornuis. Ons dagelijks leven heeft dus een desastreus effect op punt 1.

Een ander aspect van ons hectische dagelijkse leven is de stress. Met hard werken is niks mis, maar het is moeilijk om hard werken los te koppelen van stress. Ik denk dat stress een silent killer is. Slecht voor je lichaam en slecht voor je geest, met alle gevolgen van dien. Want we moeten zo veel. We moeten een goede baan, we moeten sportief zijn, we moeten in het weekend uitjes maken, we moeten sociaal zijn en een grote vriendengroep onderhouden, we moeten het huishouden doen, we moeten deadlines halen, we moeten geld verdienen, we moeten huisdieren. We moeten en willen perfect zijn. We moeten multitasken. Productiviteit is een maatstaf geworden van onze eigenwaarde.

3. We zitten teveel op onze billen
Vergeleken met vroeger brengen we veel meer tijd zittend door op onze bilspieren, die eigenlijk in beweging zouden moeten zijn. Velen van ons beginnen de dag zittend op een stoel tijdens het ontbijt. We rijden in een autostoel naar onze achturige werkdag en brengen die werkdag door in een stoel. In de pauze lopen we naar de kantine en gaan daar op een stoel zitten om te lunchen. Daarna gaan we in de autostoel zitten om naar huis te rijden, waar we op een eetkamerstoel gaan zitten voor het avondeten. Daarna verplaatsen we ons naar de bank waarop we gaan zitten om televisie te kijken. Dat is een probleem. Onze spieren verzwakken, onze houding verslechtert, ons lichaam verbrandt maar weinig van al die suikers die in ons bloed rondzwemmen en ons hart wordt niet meer uitgedaagd. Ons lichaam staat praktisch stil. Daar komt nog bij dat we te weinig tijd buiten doorbrengen, met een vitamine D tekort en overmatige stress als gevolg.

4. Digitalisering en overprikkeling
We brengen nogal wat tijd door met een scherm voor onze neus. Gemiddeld kijkt iemand ruim tweehonderd keer naar zijn telefoon. Kinderen die vervelend of lawaaiig zijn krijgen de iPad of iPhone van papa of mama in de handen gedrukt om een felgekleurd spelletje te spelen. Onze computers staan standaard aan en we slapen met onze telefoons op ons nachtkastje, of zelfs onder ons kussen. Onze hersenen hebben het maar zwaar met het verwerken van die constante informatiestroom, de constante input van bewegingen, geluid, licht en straling. Pure rust is moeilijk te vinden, en dat is wel wat onze hersenen nodig hebben. Ik twijfel er niet aan dat overprikkeling van het centrale zenuwstelsel een grote rol speelt bij gedragsproblemen bij kinderen. De digitalisering is bovendien één van de oorzaken van punt 3 hierboven; we zitten op onze billen naar een beeldscherm te kijken.

Irma-Pandemie-iPhone2

5. Medicatie
De bovengenoemde punten leiden tot verschillende gezondheidsproblemen. Overgewicht, depressie, stress, diabetes, hart- en vaatziekten en sommige vormen van kanker zijn slechts een handjevol van de zogenoemde lifestyle diseases. Allemaal problemen die gewoon voorkomen kunnen worden. Nu komt daar nog bij dat wij geneigd zijn de gevolgen van de bovengenoemde Westerse problemen direct op te lossen met pilletjes, middeltjes en operaties. Dat is duur en pakt vaak de oorzaak van het probleem niet aan.

Zoals ik aan het begin van het artikel al noemde, brengt diep nadenken over een probleem je vaak bij de aard van het probleem en daarmee bij de oplossing. Bijvoorbeeld:
1. Ons voedsel: zoek naar kleinschalig gekweekt (of gefokt) voedsel, en kijk wat vaker naar wat er op de verpakking staat.
2. Ons dagelijks leven: minder werken, bewuster leven, minder multitasken, jezelf niet teveel verplichtingen opleggen. Niet perfect willen zijn.
3. We zitten teveel op onze billen: sta op en beweeg!
4. Digitalisering en overprikkeling: schakel de technologie om je heen wat vaker uit. Creëer beeldschermloze momenten.
5. Medicatie: als we de bovengenoemde punten normaliseren, hebben we vanzelf minder pilletjes, middeltjes en operaties nodig.

Eén van mijn motto’s is dat het leven zo simpel gemaakt kan worden als je zelf wilt. Noem het generaliseren, maar ik denk dat de oplossing voor onze pandemie minder moeilijk is dan we denken. Het probleem is alleen dat we worden meegenomen in een sleur van de economie, en van wat we denken dat hoort. We lopen mee met de kudde, die zich vast heeft gelopen in de pandemie. Wellicht is het tijd om een nieuwe kudde samen te stellen.

Beeld: Flickr.com/Vox Efx en Flickr.com/closari

Share

Irma (1991) is geboren in een klein dorpje in Drenthe en werkt als chiropractor. Ze heeft ontdekt dat haar twee passie's -chiropractie en schrijven- heel goed samengaan. Na vijf jaar voor studie in Engeland te hebben gewoond, is ze opgelucht weer op het platteland te mogen wonen. Haar kennisgebied is het menselijk lichaam, gezondheid en de wetenschap daar omheen. Naast het schrijven brengt ze veel tijd door met haar paarden, met lezen en buiten zijn, en met nadenken.