“Krishna Krishna, Hare Hare!” Mannen in oranje jurken die luid zingend over de Dam hupsen: dat is het beeld dat de meeste mensen van Hare Krishna’s hebben. Mirjam besloot kennis te maken met deze vrolijke gelovigen en bezocht een tempel.
Savitri, een Bosnisch meisje van 27, leidt me rond in het Hare Krishna centrum in Amsterdam. We zijn op het ‘Sunday Love Feast’: een feest dat elke zondag gehouden wordt en waar iedereen is welkom is. “Wil je meedoen met de Bhajans?” vraagt Savitri. In de centrale ruimte is een soort dienst begonnen. “Oké,” antwoord ik nieuwsgierig. We nemen in kleermakerszit plaats op kussentjes, in een ruimte die niet veel groter is dan een gemiddelde woonkamer. Er zijn zo’n tien anderen en voorin zit een vrouw die op een accordeonachtig instrument speelt (een harmonium, kom ik later achter). Ze zingt er vier woorden bij:
Hare Krishna, Hare Krishna
Krishna Krishna, Hare Hare
Hare Rama, Hare Rama
Rama Rama, Hare Hare
Concentreren op Krishna
De vrouw zingt de woorden telkens opnieuw: eerst een keer alleen, daarna met de hele groep. Zo te horen verzint ze de melodieën ter plekke, maar langzaamaan krijg ik haar ritmes door. Hare Krishna, Hare Krishna, Krishna Krishna, Hare Hare. Indutten er helaas niet bij: zodra ik even mijn concentratie verlies, verwissel ik de Krishna’s en de Rama’s. Ik laat al zingend mijn blik door de kamer dwalen, waar allerlei schilderijen van Hindoegoden hangen. Aan de achterwand staat een groot altaar met een paar mooi geklede poppen erop (formaat flinke Barbie) en overal staan bloemen.
Op de klok aan de muur zie ik hoe lang we bezig zijn. Vijftien minuten. Ik geloof dat ik dit best leuk vind. Hare Krishna, Hare Krishna. Dertig minuten. Mijn benen slapen en moeizaam kom ik uit de kleermakerszit. Hoe houden deze mensen dit vol? Krishna Krishna, Hare Hare. Vijfenveertig minuten. Dit is lang, maar op de een of andere manier verveel ik me niet. Hare Rama, Hare Rama. Zestig minuten. Er komen telkens mensen binnenwandelen die met ons mee beginnen te doen, maar niemand kijkt verstoord op. Rama Rama, Hare Hare.
Drank, drugs en mooie spullen
Uiteindelijk houdt de vrouw op met spelen. We klappen en een man in een lang wit gewaad neemt haar plaats in. Hij draagt een bloemenketting en heeft een soort gouden streep op zijn voorhoofd, maar toch lijkt hij me allesbehalve zweverig. Als ik de kamer weer rondkijk zie ik dat het nu vol zit met mensen, die waarschijnlijk voor zijn lezing zijn gekomen. Er is een oranje jurk; verder zijn er wat Indiase gewaden, maar verrassend genoeg ook een flink aantal spijkerbroeken. De man begint te praten en hij heeft zo’n gewone, nuchtere stem dat ik verrast opkijk.
“Vroeger, voordat ik Krishna-bewust werd, was ik een verstokt roker”, grijnst hij. Als ik zijn gewaad wegdenk, zie ik hem inderdaad zo een sjekkie draaien. “Helaas is een sigaret maar zo lang.” Hij houdt zijn vingers uit elkaar. “Je geniet ervan, maar voor je het weet is het op. Dan heb je weer een nieuwe nodig voor dat geluksgevoel.” Hij legt uit dat dit voor alle genotsmiddelen geldt: drank, drugs en mooie spullen. Daarom heeft hij deze zaken grotendeels afgezworen en wordt hij nu gelukkig van zingen en dansen. “Een mooie auto kopen mag natuurlijk wel”, zegt hij met een knipoog. “Om naar de tempel te rijden bijvoorbeeld. Als je maar niet denkt dat dit soort dingen je écht gelukkig maken.”
Woeste danspassen
Dansen en zingen is dus wat Krishna’s gelukkig maakt, en dat is dan ook wat we na de lezing gaan doen. De kussentjes gaan aan de kant, er worden er nog wat extra muziekinstrumenten bij gepakt en iedereen begint te zingen. De tekst staat voor ons op een bord, maar het lukt me niet om mee te doen. Het is net of die taal (het Sanskriet, schijnbaar) alleen uit medeklinkers bestaat. Het blijft echter niet bij zingen: iedereen begint te bewegen op de muziek en na een tijdje klap ik glimlachend mee. Dit is niet eens zo heel veel anders dan dansen in de kroeg.
“Waarom dansen jullie toch de hele tijd?” vraag ik aan Savitri. “Hier in de tempel en buiten op de Dam?” “Wordt je er niet vrolijk van?” vraagt ze me glimlachend. “Het maakt ons blij om de naam van onze God te zingen, en we willen deze blijdschap met zoveel mogelijk mensen delen.” Ik kijk naar de rimpelige Indiase vrouwtjes om me heen, die woeste danspassen maken, en naar de kleine kinderen die tussen iedereen door drentelen. “Mensen denken vaak dat we nietsnutten zijn die de hele dag maar een beetje lopen te zingen”, gaat ze verder. “Maar wij hebben allemaal banen hoor, en gezinnen. Dit is gewoon hoe we ons geloof uitoefenen.”
Offers
De middag eindigt met een Indiase maaltijd die we met z’n allen opeten, zittend op de grond. “Voordat we eten, offeren ons voedsel altijd eerst aan Krishna,” vertelt Savitri. Ik kijk naar de poppen op het altaar en krijg meteen visioenen van borden rottend voedsel. “Halen jullie het dan de volgende dag weer weg?” “Niet de volgende dag”, zegt ze lachend. “Na tien minuutjes of zo. Het gaat om het symbool.”
We praten nog lang door: over goden en halfgoden, karma en mantra meditatie. Ik denk niet dat ik ooit in een oranje gewaad op de Dam zal belanden, maar ik kan me wel vinden in sommige van deze opvattingen. Na ruim vier uur in de tempel ben ik eindelijk klaar om naar huis te gaan. “Schrijf je je naam voor me op?” vraagt Savitri. “Dan kan ik je toevoegen op Facebook!” Ik lach en kan niets anders dan haar een knuffel geven. Het kapitalisme maakt niet gelukkig, maar een leven zonder Facebook-account natuurlijk ook niet. En dan wil ik alleen nog maar met een wijntje voor de tv ploffen.
Beeld: flickr.com/bbalaji en flickr.com/cedwardbrice.
Mirjam
Mirjam Brouwer (1990) heeft na enige omzwervingen eindelijk de studie gevonden die helemaal bij haar past: journalistiek. Ze is het gelukkigst wanneer ze vreemde landen kan doorkruisen met haar notitieblok in de hand, maar ook in Nederland heeft ze altijd stof om over te schrijven. Voor Nadelunch maakt ze elke maand een reportage over iets dat compleet buiten haar comfortzone ligt. Van koeien melken tot een moskeebezoek: ze is extreem nieuwsgierig en wil alles uitproberen.
