Hoeveel tijd zit jij per dag op Facebook? En Twitter? En is het de moeite waard? Elise wilde weten hoe het leven ook al weer was zonder social media en plugde drie weken uit.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik tot drie weken geleden best veel op Facebook zat. Te veel, vond ik zelf. Hetzelfde had ik met Twitter. Als je genoeg vrienden hebt op Facebook en genoeg mensen volgt op Twitter, kun je eindeloos lang naar beneden scrollen en urenlang oeverloos rond blijven klikken. Niet alleen op de sites zelf, maar ook op sites waar je dan weer via linkjes die mensen posten terechtkomt. Dit alles ondanks het feit dat ik de tijd op Facebook eigenlijk als verspild zag. Hoog tijd dus om de uitdaging aan te gaan: een social media detox. De (zelf-opgelegde) regels: minstens drie weken geen Facebook, geen Twitter, en nog maar één keer per dag mijn mail openen.

Hoe sociaal zijn social media?
Facebook is voor mij eigenlijk een soort sociaal fastfood: het voedt niet, maar vult wel. Een beetje goedkoop en niet echt lekker, maar wel lekker makkelijk. Want is het contact op Facebook wel echt ‘sociaal’? Ik voel me eerlijk gezegd niet heel erg verbonden met mijn studiegenoot op het moment dat ik like dat hij bij een concert van Coldplay is geweest. Hoe anders is het wanneer hij me er in het echt over vertelt, met stralende ogen: zo enthousiast dat ik thuis maar weer eens een album van ze opzet.

Met name in het begin van de drie weken bedacht ik nog weleens dingen om op Facebook te zetten. Als ik er dan bij stilstond, voegde het sowieso niet echt iets toe. Mensen die ik goed ken spreek ik vanzelf over dingen die me interesseren. En de angst om dingen te missen als je geen Facebook meer hebt? Hetzelfde antwoord: de belangrijke mensen in je leven verlies je toch niet uit het oog. En stel dat je een keer een feestje van een kennis mist, of later dan de rest hoort dat je basisschoolklasgenoot inmiddels zwanger is… volgens mij is het de rust in je hoofd meer dan waard!

Hoe ging het?
Er waren een paar momenten dat ik de social media echt miste. Tijdens mijn eerste week zonder Facebook lag ik een tijd ziek op bed. Als je ziek thuis bent, heb je meestal toch niet veel ‘echt’ sociaal contact, dus dan is Facebook wel een uitkomst om je toch een beetje verbonden te voelen met de mensen die je kent. Doordat ik geen Facebook had, pakte ik mijn telefoon erbij, en eigenlijk is een halfuur kletsen met een vriendin ook veel leuker dan een halfuur scrollen, lezen en klikken.

Twitter miste ik vooral toen ik om 7u ‘s ochtends wakkerschrok van een knal en het buiten klonk alsof er een vliegtuig op de stad aan het neerstorten was. Na de initiële paniek stond ik op om op internet te kijken wat er aan de hand was. Het duurde een kwartier voor er op een lokale nieuwssite te vinden was dat er een ontploffing was geweest in de elektriciteitscentrale. Op Twitter werd, naar ik heb gehoord, al binnen enkele minuten duidelijk wat er aan de hand was. Goed, op het moment zelf was het misschien irritant, maar je gaat niet dood als je 10 minuten langer op nieuws moet wachten.

Dit laatste voorbeeld illustreert ook hoe ongeduldig we zijn geworden. We zijn gewend dat iedereen altijd maar bereikbaar is, we zijn gewend aan instant gratification. Wil je iets weten? Dan google je het toch gewoon even. Als iemand niet binnen een of twee dagen op een mailtje reageert, vind ik het eigenlijk lang duren. En als mijn vriend zijn mobiel niet opneemt, bel ik uit frustratie vaak nog vijf keer voor ik het opgeef. Natuurlijk is het handig – e-mail, mobieltjes en social media – maar is het ook nodig? Is het wel goed voor ons als maatschappij?

Wat betreft e-mail vergde deze detox wat planning. Het dwong me wel om efficiënter te zijn: normaal gesproken lees ik mijn mail en denk ik: “och, die beantwoord ik later wel”, waardoor dingen nog wel eens wegzakken in mijn mailbox. Nu beantwoordde en verwerkte ik alles wel gelijk – dat werkt veel handiger. Ik merkte dat het fijn is om door de dag heen wat minder prikkels te hebben.

Productiviteit
Uiteindelijk was het mij te doen om mijn productiviteit. Ik sogde* nogal veel op Facebook en Twitter, dus ik nam aan dat het wel goed zou zijn voor mijn studie als ik ermee zou stoppen. Vaak had ik al ‘www.faceb’ getypt voor ik me bedacht dat dat even niet kon. En op dat moment besefte ik dan dat ik eigenlijk op internet zat om opgaven voor mijn studie te maken. O, ja. Terug naar Blackboard. Het viel me trouwens tegen hoe vaak per dag ik de neiging had om Facebook te openen.

Een vriend van me merkte terecht op: “Is stoppen met Facebook omdat je minder afgeleid wil worden, niet hetzelfde als je onderbroek uittrekken in de woestijn omdat je het te heet hebt? Dat zet toch geen zoden aan de dijk?” Als je afleiding zoekt dan vind je die – zeker op internet – toch wel. Na een tijdje had ik dan ook andere vaste sites om heen te gaan tijdens het huiswerk maken. De ‘kwaliteit van soggen’ ging wel omhoog. Ik las meer boeken, las op internet ook meer ‘echte’ dingen: interessante, diepgaande artikelen in plaats van honderd statusupdates.

Social media detox: aan te raden?
Ja! Al is het maar zodat je erachter komt hoe vaak je afgeleid wordt, hoeveel tijd je er eigenlijk aan kwijt bent en of je het mist als je het niet hebt. Heb je nog een duwtje in de rug nodig? Lees ook eens de prikkelende artikelen van Britt over het effect van social media op onze maatschappij en van Suus over breinvervuiling.

*SOG = Studie Ontwijkend Gedrag

Beeld: stock.xchng/len-k-a en stock.xchng/IGNACIOLEO.

Elise

Elise (1990) is van oorsprong een bèta, maar besloot na het behalen van haar bachelor de wis- en natuurkunde in te ruilen voor psycholinguïstiek. Eigenlijk is ze een ontzettende huismus; je vindt haar meestal thuis op de bank, in een boek verzonken. Kat op schoot, kop thee bij de hand, wat wil een mens nog meer? Gelukkig zijn, daar gaat het haar allemaal om – maar je wordt juist gelukkiger van het alledaagse als je jezelf ook uitdaagt, als je af en toe op avontuur gaat buiten je comfort zone. Daarom gaat ze voor Nadelunch verschillende dingen uitproberen, van een les Bikramyoga tot drie weken zonder Facebook. Wil je meer van haar lezen? Ze heeft ook een persoonlijk blog.

Elise heeft 4 artikelen geschreven.