Winkel bewust!

De gemiddelde Nederlander produceert met zijn eet- en drinkgedrag ongeveer anderhalve kilo afval per dag. Dit komt neer op een totaal van 550 kilo papier, blik en vooral plastic, dat overblijft na consumptie van de daadwerkelijke inhoud van de verpakking. Gelukkig is er een oplossing onderweg.

De huidige hoeveelheid afval overtreft ons eigen inschattingsvermogen. We vinden het wel vervelend om het vuilnis naar de container te dragen, maar staan er nauwelijks bij stil wat er eigenlijk in die grijze zak zit. Behalve de grote belasting voor het milieu, hebben we ook geen zicht op het hele proces. De impact die de productie en verwerking van verpakkingsmaterialen in de voedselindustrie heeft op ons milieu, is gigantisch.

Weggegooid geld
Naast de grote berg afval die een gemiddeld huishouden overhoudt na een maaltijd, gaat een groot deel van het ingekochte voedsel mee richting vuilnis. Melkproducten, fruit en groente behoren tot de meest verspilde categorieën. Dit allemaal ondanks de moderne mogelijkheden voor het opbergen van voedsel onder de meest geschikte omstandigheden. Bijna vijftien procent van de in totaal gekochte boodschappen in Nederland wordt weggegooid. Dit komt neer op een verspild bedrag van 2,5 miljard euro per jaar, zo blijkt uit de Factsheet Voedselverspilling 2013 van de Rijksoverheid. Dit is omgerekend 150 euro per persoon per jaar. Naast de fysieke verspilling van voedsel en milieu is dit ook een ongelofelijke verkwisting van financiële middelen.

Marie-Voedsel-Afval

Natuurlijk geeft iedereen een dergelijk bedrag liever uit aan iets anders. Ook de overheid wil vóór 2015 de gehele voedselverspilling verminderen met twintig procent. Een perfect tijdstip voor een omwenteling. Dit kan echter alleen in samenwerking en met de betrokkenheid van zowel producent als consument.

Verpakkingsvrij winkelen
In Duitsland en België is een initiatief ontstaan dat beide ideeën combineert. In Berlijn en Antwerpen zijn dit jaar namelijk verpakkingsvrije supermarkten geopend, Original Unverpackt in Berlijn en Robuust in Antwerpen. Deze bieden de mogelijkheid om een aangepaste hoeveelheid voedsel te kopen en gelijktijdig vervuilende verpakkingen te vermijden.

In deze supermarkten vind je geen voorverpakte groenten, plastic zakken of kartonnen dozen. Alle verkrijgbare producten worden aangeboden in hygiënische kokers. Je neemt zelf de verpakkingen mee als je komt winkelen. Denk hierbij aan weckpotten, lege verpakkingen en herbruikbare doosjes. Deze worden bij het binnengaan voorzien van een etiket met het gewicht en vervolgens vul je je eigen verpakkingen met precies de boodschappen die jij nodig hebt. Voor spontane inkopen of vergeten verpakkingen zijn er recyclebare zakjes verkrijgbaar.

Het concept van grootverpakkingen rijst en 10 kilo netten aardappels is anno 2014 niet meer relevant. Gezinnen met gemiddeld 2,2 kinderen die dol zijn op een dagelijkse portie aardappelen, vlees en groente worden schaarser. Mensen denken bewuster na over hun voedingspatroon, en een duurzame manier van leven is geen overbodige luxe meer. Biologisch eten, een vlees- en visvrij dieet of een veganistische maaltijd, niemand kijkt er nog vreemd van op.

Het jaar tegen voedselverspilling
Na de opkomst van verpakkingsvrije supermarkten in verschillende Europese landen en een actie in een Franse supermarkt eerder dit jaar, zijn de mogelijkheden voor een ommekeer dichter bij dan ooit. Naar aanleiding van het Europese jaar tegen voedselverspilling kwam het Franse Intermarchés met de actie ‘Les fruits et légumes moches’, misvormde groenten en fruit als aubergines en appels, die met 30% reductie verkocht werden. Fruit en groente die normaal weggegooid zouden worden vanwege imperfecties, werden opgekocht door de gigant en tegen een lagere prijs verkocht aan de consument. Hoewel er enige twijfel was, werd in de supermarkt gezorgd voor sap en soep, gemaakt van precies die misvormde groenten. Het winkelende publiek raakte overtuigd en de actie bleek een groot commercieel succes.

[vimeo]http://vimeo.com/98441820[/vimeo]

Een Nederlands initiatief
De vraag naar bewuster winkelen, wordt nu ook in Nederland gebruikt voor de omwenteling naar het verpakkingsvrije boodschappen doen. Bag&Buy, een initiatief van entrepeneur Wim van Dijk, doet op dit moment een poging tot het ophalen van een bedrag van €75.000,00 voor het opzetten van een eerste winkel van de mogelijke keten. Hij heeft zich laten inspireren door Amerikaanse biologische supermarkt Wholefoods. Ook in zijn verpakkingsvrije supermarkt is alles biologisch. Daarnaast vervallen de kosten voor verpakking, zodat de producten ook nog eens goedkoper zijn dan in een gemiddelde biologische winkel. De drempel die de prijs van biologisch verbouwde producten opwerpt, wordt zo extra verlaagd.

Naast alle genoemde voordelen bestaat er in verpakkingsloze supermarkten geen gevaar voor het voedsel. Elk risico dat het gebruik van schadelijke stoffen in verpakkingsmaterialen met zich meebrengt, wordt geëlimineerd. Er komt geen dubieus materiaal in contact met de etenswaren. Naast het achterwege laten van synthetische bestrijdingsmiddelen wijst alles erop dat er niets gevaarlijks aan ons eten komt.

Geen afval, geen verspilling, geen pesticiden of andere gifstoffen die de voedingsmiddelen in je koelkast aantasten. Een ruime, goedkopere keuze die lief is voor het milieu en voor jezelf. Hup, met je eigen pot naar de winkel en het plezierige boodschappen doen kan beginnen. Op 24 november van dit jaar weten we of er na België, Duitsland en andere Europese landen ook een eerste verpakkingsvrije supermarkt in Nederland komt. Ik ben benieuwd, jullie ook?

Beeld: Flickr/jbloom en Vimeo

Share

Marie (1988) heeft een absolute obsessie met de culturele opvatting van het menselijk lichaam. Ze heeft cultuurwetenschappen in Maastricht gestudeerd en hier ook leren schrijven. Naast haar dikke liefde voor lettertjes, houdt ze van de gelukkige gezichten die stukjes van haar favoriete pompoen-meringuetaart naar binnen werken en daarom is de combinatie van schrijven voor 'Aan tafel' en 'Kopstukken' voor haar de meest passende. Verder kent ze een ondoorgrondelijke liefde voor Denemarken, draagt ze het liefst schurende mannentruien en praat ze heel graag over zichzelf.