Wonen op een tropisch eiland: een droom voor velen. Toch hebben de honderdduizend inwoners van eilandstaat Kiribati het zwaar te verduren. Zij zijn namelijk genoodzaakt naar Fiji te verhuizen vanwege de stijgende zeespiegel.
Het einde van een droom
Palmbomen die als slanke dames tegen de wind leunen, koloniën van felgekleurde visjes en kristalhelder water waarin je een broodkruimel zou terug kunnen vinden: Kiribati (spreek uit: Kiribas) voldoet aan alle eisen van een aards paradijs. Als de Gilbert-, Phoenix en Line-eilanden, 33 atollen die deel uitmaken van het land, een groot schilderij waren, dan waren de gekleurde koraalriffen rondom de eilanden de omlijsting. Maar hoe mooi het kunstwerk er ook uitziet, veilig is het er niet meer. Kiribati wordt namelijk langzaam opgeslokt door de Stille Oceaan en de atollen worden kleiner en kleiner. Zo klein, dat de bevolking massaal naar het administratieve centrum van het land, Tarawa, is verhuisd: ze hebben hun huizen en cultureel erfgoed langzaam zien verdwijnen onder de golven. De zandhoopjes die her en der nog uit zee verrijzen zijn de enige bewijzen dat hier ooit mensen leefden.
Global warming, of toch niet?
De boosdoener in dit verhaal is het voor ons relatief abstracte concept global warming, ook wel de opwarming van de aarde. Ook al is global warming noodzakelijk om het leven op aarde in stand te houden, wetenschappers stellen dat de mate waarin het zogenaamde broeikaseffect nu stijgt levensgevaarlijk is. Doordat er te veel CO2 wordt uitgestoten, smelten poolkappen en stijgt het waterpeil. En dit heeft een allesbehalve abstract gevolg voor Kiribati, dat omringd wordt door een onvoorstelbare hoeveelheid water. Voor sommige eilandbewoners ligt het verhaal echter anders: de grotendeels christelijke bevolking vertrouwt op de belofte van God aan Noah dat er nooit meer een grote overstroming zal komen. Kiribati zal blijven bestaan.
Voorgoed verhuizen naar Fiji
Ondanks dat klimaatverandering en geloof botsen, neemt de president van Kiribati, Anote Tong, de overstromingen zeer serieus. “Binnen vijftig jaar zijn we verdwenen,” sprak hij de Verenigde Naties in september toe. Buiten dat Tong alle lidstaten erop aandrong de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, wees hij vooral op het vreselijke noodlot van Kiribati: “Onze mensen moeten verhuizen; we hebben hulp nodig.” Terwijl de golven op de deuren van het eiland kloppen, is Tong bezig met een grootschalig evacuatieplan. Zo onderhandelt hij met Fiji, 1500 kilometer verderop, over de aankoop van een groot stuk land op het eiland Vanua Levu. Eerst zullen vakmannen naar Fiji moeten gaan om een bijdrage aan de lokale economie te leveren. In de tussentijd wordt de jonge bevolking voorbereid op het leven in Fiji en zelfs Australië en Nieuw-Zeeland. Want het eiland verlaten, dat zullen ze vroeg of laat toch echt.
Of global warming de oorzaak is van het verdwijnen van Kiribati is nog maar de vraag, maar het feit is dat iedere avond als de zon ondergaat, de overgebleven eilanden een paar centimeter krimpen en er weer een paar centimeter cultuur verloren gaat. Goodbye Kiribati, goodbye…
Beeld: NASA.
Maaike
De Rotterdamse Maaike Goslinga (1990) studeert Euroculture, een tweejarig masterprogramma van de Europese Commissie, in Spanje en Duitsland. Eerder rondde zij haar studie Engelse taal en cultuur in Liverpool af en werkte ze in Nieuw-Zeeland. Omdat ze zich het fijnst voelt op vreemde bodem, ontfermt ze zich als eindredacteur over de sectie 'Buiten' en schrijft ze korte artikelen over wereldwijde trends en andere wetenswaardigheden. Gewapend met pen, notitieboek en rugzak hoopt zij later als onderzoeksjournaliste de wereld over te reizen.
