All Hallow’s Eve

Sletterige verpleegsters, smeltende lijken en een reeks varianten op The Joker. Het wordt in Nederland steeds gebruikelijker om Halloween te vieren. Maar dat verkleden en dat gedoe met pompoenen, waar slaat dat nou eigenlijk op?

Oorsprong?
Hoewel vaak het verwijt wordt gemaakt dat we ‘veramerikaniseren’ door Halloween te vieren, ligt de oorsprong ervan toch echt in Europa. Halloween is ontstaan uit gebruiken om de oogst van de landbouw te vieren en als symbolisch ritueel voor leven en dood. Een Keltisch gebruik, met Romeinse en christelijke invloeden. Halloween staat voor ‘All hallow’s eve,’ oftewel: de avond voor Allerheiligen (1 november). Dit was de dag waarop Samhain, het Keltisch nieuwjaar, begon. De Kelten geloofden dat op de laatste dag van het jaar de geesten van de overledenen van dat jaar terugkwamen. Voor deze geesten legden ze voedsel van de oogst voor hun deuren, maar op boze geesten zat natuurlijk niemand te wachten. Daarom droegen de Kelten maskers: zo konden ze niet herkend worden door een geest die kwaad wilde.

Verkleden?
Verkleden tijdens Halloween is iets van de laatste eeuw. Het verkleden was in eerste instantie alleen bedoeld voor kinderen, maar steeds meer volwassenen doen er ook aan mee en organiseren hun eigen Halloweenfeestjes. Ook de aard van de kostuums is veranderd: van origine ging het om heksen, vampiers en geesten, nu zien we steeds vaker striphelden, presidenten en buikdanseressen. Waar het verkleden vandaan komt, is niet echt duidelijk. Tijdens Samhain droegen de Kelten weliswaar maskers om zichzelf zo onherkenbaar te maken voor de geesten van overledenen die wraak op hen wilde nemen, maar dit heeft weinig te maken met de huidige verkleedtraditie.

Halloween
Pompoenen?
De pompoenen hebben een eigen oorsprong. De (Ierse) legende gaat dat ene Jack, een smid, een deal sloot met de duivel waardoor hij niet naar de hel zou hoeven. Door zijn deal werd hij echter ook niet toegelaten in de hemel, waardoor hij op de aarde ronddoolt. Voor hij geweigerd werd in de hel, wierp de duivel hem nog een gloeiend kooltje toe. Dit kooltje stopte Jack in een uitgeholde knol en zo ontstond de welbekende lantaarn. Later ontdekten de Amerikanen dat een pompoen een stuk gebruiksvriendelijker was en werden de knollen vervangen door pompoenen.

Walpurgisnacht
In Scandinavië en Duitsland kent men iets soortgelijks als Halloween, namelijk Walpurgisnacht. Dit wordt gevierd in de nacht van 30 april op 1 mei. Ook hier ligt de oorsprong in de overgang van leven naar dood. Boze geesten zouden terugkeren naar de aarde en de hemel zou zwart zien van rondvliegende heksen en het branden van vreugdevuren om deze kwade invloeden op afstand te houden. Tevens wordt op Walpurgisnacht de lente verwelkomd.  Nog steeds verkleden mensen zich op deze dag en jagen ze voorbijgangers de stuipen op het lijf.

Beeld: stock.xchng/blary54 en Dionne.

Share

Dionne

Dionne (1987) zag dat Nadelunch gedomineerd werd door (oud-)letterenstudenten en dacht: dat ben ik ook. Momenteel werkt ze als freelancer voor verschillende organisaties. Stiekem droomt ze ervan reisjournalist of de nieuwe Stig bij Top Gear te worden. Tot die tijd houdt ze zich bezig met bloggen, bakken, hardlopen en haar anti-katten-/pro-hondencampagne.