Een echte Hollandse traditie: oliebollen op oudejaarsavond. In elk Nederlands huishouden zijn ze op 31 december te vinden. Het maakt ons niet uit of we die vettige krengen lekker vinden of niet, ze horen voor ons nou eenmaal bij een echt nieuwjaarsfeest.

Perchta’s zwaard
Het mooiste verhaal over de oorsprong van de oliebol stamt uit het begin van de (christelijke) jaartelling. Het Germaanse volk geloofde dat er, zo rond eind december, ’s nachts kwade geesten ronddoolden. Om de kwade geesten tevreden te houden werden er offers gebracht, voornamelijk in de vorm van eten. Dat eten bestond vaak uit een mengsel van meel dat in olie was gebakken, dat daarna bestrooid werd met wit meel. Vooral voor de godin Perchta werd gevreesd. Deze godin bestrafte luiheid met nachtmerries of zelfs het openrijten van buiken. De Germanen geloofden dat als ze dit soort mengsels zouden eten, Perchta’s zwaard door het vet weg zou glijden van hun lichaam waardoor ze gespaard zouden blijven.

Vetlaag tegen de kou
Jarenlang hebben wij genoegen genomen met de oliekoek. In de middeleeuwen startte men een periode van vasten op 11 november (Sint Maarten), een periode die eindigde met Kerstmis. Dat einde werd altijd feestelijk gevierd met lekkernijen en de oliekoeken waren daar onderdeel van. Omdat het in die tijd lastig was om verse producten langer te bewaren,  had men altijd meel en olie in huis. Als er dan niks vers meer over was, konden er altijd nog oliekoeken worden gemaakt. Ook werden ze cadeau gegeven aan de armen rond Nieuwjaar. Dat kwam goed uit omdat de koeken heel vet waren en vol calorieën zaten. Vandaag de dag gruwelen we (en dan vooral de dames) ervan dikker te worden, maar vroeger was een extra laagje vet een goede bescherming tegen de kou.

Hoe meer olie, hoe beter
In de achttiende eeuw kwam daar dan eindelijk onze huidige oliebol. Dankzij het kolonialisme kregen we toegang tot meer olie en daar maakten we dan ook flink gebruik van. Zo ontdekten we dat als we veel meer olie gebruikten het deeg kon rijzen en ook de ruimte kreeg om rond, bol en luchtiger te worden. Hoewel we meer olie gebruiken dan vroeger, zijn oliebollen eigenlijk niet écht dikmakers. Waar de appelflap zo’n 400 schrikbarende calorieën telt, bevat de oliebol ongeveer 120 calorieën. We kunnen ‘m met gerust hart verorberen, dus kom maar door!

Beeld: Flickr.com/roolrool.

Femke

Femke (1990) studeert met veel plezier aan de SvJ (School voor Journalistiek) en werkt (ook met veel plezier) in een theater/filmhuis. Haar vrije tijd is volgepland met onder andere films kijken, (cup)cakes/brownies bakken, mijmeren over vakanties en knuffelen met haar kat. Schrijft daar stukjes over en deelt die op haar blog. Ze komt graag in kringloopwinkels, antiekzaakjes en stoffige antiquariaten en kan daar uren doorbrengen. Femke zou na haar studie het allerliefste blijven schrijven. Of bij de radio. Of bij een televisieprogramma. Of een eigen bakkerijtje mét tearoom beginnen in een oud pand in het centrum van Amersfoort. Om daar dan vervolgens weer stukjes over te schrijven.

Femke heeft 38 artikelen geschreven.