Tegenwoordig lijkt vrijwel ieder succesvol boek als vanzelfsprekend te worden opgevolgd door een verfilming hiervan. Op een bepaalde manier voelt dit voor mij aan als pure prostitutie. De ‘lichamen’ van boeken worden voor veel geld en zonder liefde verhandeld.
Een paar jaar terug hoorde je nog weleens iets over stakende scenarioschrijvers in Hollywood. Tegenwoordig hoor je hier niets meer van. Sterker nog, het lijkt bijna alsof ik sinds die tijd nooit meer van het hele beroep in zijn geheel gehoord heb. De meeste films die tegenwoordig te zien zijn in de bioscoop, zijn boekverfilmingen. En hoewel hier natuurlijk ook scenarioschrijvers aan te pas komen, om het boek in de vorm van een scenario te gieten, lijkt me dit toch een drastische beperking van het oorspronkelijke vak. Maar dat is niet waar het mij hier om gaat.
Waslijst
Komende tijd wordt er weer een hele waslijst aan prachtige boeken verfilmd: The Hobbit, Life of Pi, Cloud Atlas, Anna Karenina, Les Miserables, Great Expectations, The Great Gatsby en On the Road. Wat ik me hier echter sterk bij afvraag is of al deze boekverfilmingen nou wel zo nodig zijn. Ik heb deze boeken nog niet allemaal gelezen, maar zelfs bij de boeken die ik al wél gelezen heb voelt het dubbel om er een uitgekauwd en clichématige Hollywoodfilm van voorgeschoteld te krijgen. Op de een of andere manier voelt dit als verraad tegenover mijn persoonlijke relatie met het boek.
Rouwig
Ik blijf voor eeuwig rouwig om het feit dat ik Harry Potter nu voor altijd zal associëren met Daniel Radcliffe. Ik kan me niet eens meer herinneren hoe mijn eigen Harry Potter er in mijn hoofd uitzag toen ik J.K. Rowlings boeken in mijn jeugd verslond. En zo erger ik me nu ook aan de casting van Keira Knightley als Anna Karenina en Helena Bonham Carter als Miss Havisham in Dickens Great Expectations. En dan heb ik het nog niet eens over Kirsten Stewarts aanwezigheid in een verfilming van het Beatnik-meesterwerk On the Road.
Natuurlijk ben ik er vrij in te kiezen om deze films niet te gaan zien, maar ik geef toe: ook ik ben te zwak om dit soort vleselijk vermaak te weerstaan. En ook dit betreur ik soms. Maar met een wereld vol creatief talent vind ik toch echt dat we als filmpubliek eigenlijk geen genoegen zouden moeten nemen met dit soort zielloze verfilmingen. Verfilmingen die er uitsluitend zijn om een slaatje te slaan uit de automatische marketingwaarde van de naamsbekendheid van succesvolle boeken.
Beeld: stock.xchng/filax.
Leonie V.
Leonie Veerman (1988) studeerde literatuurwetenschappen en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Op dit moment volgt ze een postgraduate-opleiding journalistiek in Londen. Naast een hevige verslaving aan boeken, films en muziek is ze geïnteresseerd in bijna alles dat de wereld haar te bieden heeft. Zo kan ze zich eeuwig blijven verwonderen over de diepere betekenis of de werking achter alledaagse fenomenen. Voor de rubriek 'Ook dat nog' schrijf ze daarom iedere week over de meest uiteenlopende onderwerpen. Ook zal ze binnen de rubriek 'Actueel' regelmatig het nieuws bespreken dat haar die week niet onverschillig heeft gelaten.
Hoi Leonie,
een immer voortdurend dilemma voor mij. Ga ik de film zien als ik het boek niet gelezen heb? Vaak besluit ik om toch eerst de boeken te gaan lezen als ik de film graag wil zien. Dat heb ik gedaan met LOTR, Millenium, alle Stephen Kings, De John Irvings, etc. Ik mag zowel On The Road als The Great Gatsby van mezelf pas zien als ik de boeken gelezen heb. Natuurlijk zondig ook ik wel, zo heb ik de afgelopen maand The Grapes of Wrath èn A Streetcar Named Desire gezien zonder ze eerst te lezen. Mààr dit zijn wel allebei monumentale films, wellicht dat dat het acceptabel maakte.
Hollywood is een hoer, dat ben ik met je eens. Toch mis ik in je stukje de voordelen die er soms uitkomen. Peter Benchleys Jaws was een stuiverromannetje, ik heb geen enkele behoefte om De Peetvader te lezen en Stephen Kings Rita Hayworth and the Shawshank Redemption is hoogstens aardig te noemen. In deze gevallen zijn het de films die (al dan niet als kunst) de geschiedenis in zullen gaan.
Een hoop films die Hollywood maakt komen direct uit een malletje en zijn bewegende cliché’s. Toch, als een Baz Luhrmann (Romeo&Julliet) ons een verfilming van The Great Gatsby gaat geven ben ik zeer benieuwd. Hij is wat mij betreft een van de meest visueel interessante regisseur in Hollywood. Ook Tom Tykwer (Lola Rennt) en Ang Lee staan er niet echt om bekend dat ze poepfilmpjes maken (although it happens).
Ik herken je ‘frustratie’ echter goed. Ik moet Kerouac nog lezen (hij licht klaar), maar de verfilming is zelden even goed als het boek en als een van je favorieten boeken verfilmd wordt met K-Stew in de hoofdrol dan is dat vast even slikken. Ik zie het al voor me dat ze een film over Pink Floyd gaan maken met Justin Bieber in de hoofdrol. Gillen.
Toch, zoals Peter Jackson ook ooit zei ‘de film staat los van het boek’ en is in die zin een van de vele mogelijke interpretaties. Dat kan op een James Ivory manier of een Baz Luhrmann manier. Vorig jaar debuteerde Ralph Fiennes als regisseur met Shakespeares Coriolanus, dat zich in het heden afspeelt. Gewaagd? Zeker…. Zielloos? Allerminst. Ik put er hoop uit dat voor iedere tien prutfilms die Hollywood van boeken maakt er zeker één bijzit van een regisseur die ècht passie voor het project heeft en er een eigen interpretatie aan weet te geven. Die juist wel een creatieve verfilming van het materiaal weet te bieden. Dit kan de setting zijn maar ook de keuze waarop hij of zij in de film de focus legt. Het lijkt mij afgrijselijk om een boek te moeten verfilmen. Hoe vertaal je in vredesnaam Misdaad en Straf naar het grote scherm op een manier die mensen te tevreden stelt? In de eerste plaats door keuzes te maken en dingen weg te laten, en daarmee zijn vaak de eerste vijanden al gemaakt. Tom Bombadils afwezigheid in LOTR had fans bijna op de barricades, maar Jackson had groot gelijk.
Je zegt dat de meeste films in de bioscoop boekverfilmingen zijn, dat kan best kloppen, ik weet het niet. Wat me wel opgevallen is en eigenlijk meer stoort dan de onvermijdelijk teleurstellende boekverfilmingen is een ander fenomeen, wat duidelijk geïllustreerd kan worden aan de hand van Will Smith. Na een lange sabbatical gaat Hollywoods leading-man weer aan het werk, en wat doet hij?
http://www.imdb.com/name/nm0000226/
Men in Black 3, Hancock 2, Bad Boys 3 en I, Robot 2.
I’m not making this up…..
Prikkelend stukje dus heb je geschreven ;-p