Carrie on – Goedkoop effectwerk

Elke twee maanden is er een literaire avond in een oud kraakpand. Op een van die avonden moest ik plots aan een leraar van vroeger denken, vanwege mijn geeuwreflexen.

Perfect
Die literaire avonden zijn perfect. De sfeer is los en leuk, de bar verkoopt zalige biologische limonade en goed bier, de schrijvers die komen voorlezen zijn niet de minsten en tijdens de voordrachten is het muisstil. En: hoe oud je ook bent, het is heerlijk om voorgelezen te worden.

Verrassen
Elke avond heeft een thema en je kunt ruim van tevoren op Facebook zien welke schrijvers er komen. Maar, het is juist heerlijk om je te laten verrassen. Om plots Toine Heijmans te ontdekken, om maar eens wat te noemen. Of om te lachen om Frank Heinen zonder dat je weet wie het is.

Beroemde schrijver
Helemaal blanco zijn, lukt natuurlijk nooit. Er is altijd één beroemde schrijver op wie ik me dan toch verheug. Laatst was er een schrijver die ik ken van zijn sprookjesachtige en toch minimalistische proza. Toen hij ging voordragen, was ik dus heel benieuwd naar zijn manier om alles in woorden te vangen.

Piemel
Eerst kwam er een vreemdsoortige dialoog tussen de schrijver en zijn hoofdpersonage, terwijl hij dat personage hevig liet eh … onaneren. Nu ben ik een kind van de jaren zeventig, dus ik val niet meteen van mijn kruk als het over een piemel gaat, maar zonder enige inleiding of enig kader is het toch net of je per ongeluk naar een rare pornofilm hebt gezapt tijdens een vergadering op maandagochtend. En wat nog het vreemdst was: iedereen om me heen zat te schateren. Ik was de enige die het niet geestig vond, leek het.

Onzin

Een lelijk wijf
De schrijver ging verder met voorlezen van de A3-vellen en kwam bij een scène waarin hij “een lelijk wijf” beschreef waar hij toch “heel geil” van werd. Dus. Ik besloot de man, zelf niet bepaald Gods gift to women, niet meteen te veroordelen om zijn misogyne typeringen. Ach ja, het is nu eenmaal literatuur, dacht ik. Echter, er volgde niet meer dan wat aangekondigd was. De schrijver beschreef in geuren en kleuren zijn stijve geslacht en hoe de lelijke vrouw daar even in kneep. Ik kon niet anders dan hartgrondig gapen. Kilometers reizen om iemand over piemels te horen vertellen, is zo 1995.

Goedkoop effectwerk
En plots moest ik denken aan mijn leraar Ton van Gurp, die tijdens een voordracht eens woedend opsprong en riep: “Dit is goedkoop effectwerk!” Met veel bombarie verliet hij de zaal. Met goedkoop effectwerk hoor je natuurlijk niet weg te kunnen komen. En literatuur hoort je niet te laten gapen. Behalve misschien als het uitbundige gegeeuw van een personage wordt beschreven.

Voetsporen

Beleefd klapte ik voor de schrijver. Ik sprong niet op en ik riep niets. Soms moet je het gewoon laten gaan. Niet elke schrijver slaagt er nu eenmaal in je te laten meeleven, de lezer te vervreemden of in de war brengen. Ik besefte dat ik juist wél van mijn kruk had willen vallen. Ik had Ton in de onderbouw voor Engels en Frans, maar over kunst leerde hij me veel meer.

Beeld: Photl.com/Studio Cl Art.

Share

Carrie

Carrie (33) is docent op een universiteit en is getrouwd met F. Ze houdt van een goed verhaal, festivals, roadtrips, het opvangen van een zin van een voorbijganger, kroegen en solo koffiedrinken. Als NDL-columniste neemt ze zich voor over een breed scala van thema's – ‘communicatie, leven en omgang’ – te schrijven.