Mijn neefje is inmiddels 16 jaar en vers geslaagd voor zijn vmbo. Nu wil hij naar het mbo. Dat kan uiteraard, maar je moet wel een studierichting kiezen. Niet altijd even makkelijk.
“Iets met economie”
Welke studierichting, dat wist hij nog niet precies. Iets met economie misschien? Of ehh… iets commercieels? Of toch iets… internationaals? Heb je ook een open dag bezocht, vroeg ik hem. Of informatie gekregen op school? Niet echt, was zijn antwoord. “Maar op een gegeven moment moest ik heel snel een richting kiezen. Dus nou ja, ik heb maar voor detailhandel gekozen.”
Mijn neefje van 16 jaar wist totaal niet wat hij wilde. En ik kan het hem niet kwalijk nemen. Nog maar 16 jaar en dan moet je een studierichting uitkiezen. De juiste ook meteen graag, als het kan, want het is tenslotte zonde van de tijd als je een jaar (of 2?) zou verspillen.
Te dunne wenkbrauwen
Ik weet nog wel hoe ik was op mijn 16e. Met mijn te lichte kleur lippenstift en te dunne wenkbrauwen had ik echt geen idee wat ik nou wou studeren. Wat zeg ik; ik ben inmiddels 29 en ik zou het nog steeds niet weten als ik het overnieuw zou mogen doen. Frans misschien? Of toch kunstgeschiedenis? Maar ‘iets met schrijven’ lijkt mij ook wel leuk.
Mijn zusje vertelde dat het in haar tijd, op de havo, ook al zo was. Geen informatie over latere studierichtingen. Ja, een paar foldertjes die hier en daar in de kantine lagen. Met een mooi beeld van wat je allemaal ‘kon worden’ als je een bepaalde richting koos. Op een gegeven moment had mijn zusje zelfs een gesprek met haar mentor, omdat ze nog steeds geen richting had gekozen. Hij keek naar haar cijferlijst en zag dat ze voor Engels het hoogste cijfer had. “Nou, is dat dan niet iets voor jou,” zei hij toen. “Ik twijfelde nog steeds,” zei mijn zusje, “maar ik weet nog wel goed dat de mentor toen zei: “ja maar lieve meid, je moet nu toch echt een richting uitkiezen”.”
Een baan met veel vrijheid of juist routine?
Neefje, zusje en ik zijn geen geval op zich. Doe je het een beetje goed, dan ben je 16/17 jaar als je klaar bent met de havo/het vmbo, en dan ‘moet’ je een studierichting kiezen. Dat vind ik op zich logisch, maar wie weet op zijn 16e nou al wat hij ‘later wil worden’? En waarom wordt er zo gehamerd op de juiste studierichting kiezen? In alle foldertjes staat netjes wat je allemaal kan worden als je Engels kiest (leraar of tolk), of economie (econoom of accountant) of rechten (advocaat of juridisch medewerker), maar nergens staat wat dat dan echt precies inhoudt. En vooral: wil je dat werk ook echt gaan doen?
Ik vind het bijvoorbeeld jammer dat er op de middelbare school geen aandacht werd gegeven aan je latere werkplek. Wil je met veel mensen werken, of meer alleen? Wil je een baan met vrijheid, of wil je een baan met meer routine? Wil je iets commercieels doen, of wil je juist iets voor de maatschappij betekenen? Ik heb het idee dat het, nog steeds, gaat om een ‘goede baan’ vinden. Zo snel mogelijk. En omdat aan de inhoud van die baan, denk ik, geen aandacht aan wordt gegeven, maken 16-jarigen vaak de ‘foute’ keuze. Komen ze er halverwege het jaar achter dat het toch niet iets is dat ‘bij ze past’. Wat natuurlijk helemaal geen probleem is, want dan kies je toch gewoon iets anders? Maar nee, dan horen vele pubers dat het “toch zonde van je tijd is, en maak daarom gewoon maar je studie af”.
Belangrijk in het leven
En dat vind ik dus zonde. Ik merk het aan mijn neefje. Niemand die tegen hem zegt dat het niet erg is als je het nog niet weet. Dat je ook niet hoeft te kiezen. Ga er een jaartje tussenuit en ga werken in een supermarkt. Of misschien wel een jaartje naar het buitenland? Volgens mij krijg je daar veel meer ervaring van dan eventueel een jaar weggooien op school. Laat een 16-/17-jarige er eerst achterkomen wat hij of zij echt belangrijk vindt in het leven. Om vervolgens vanuit dat punt een studierichting te kiezen.
Beeld: Flickr.com/Rick (1), TEDxTempe (2).
Des
Des (1983) begon met haar eerste weblog in 2004 en kwam erachter dat ze het toch wel erg leuk vond om stukjes zo grappig mogelijk te schrijven. Ze versleet vijf weblogs, alvorens ze haar eigen domein kreeg om verder te schrijven: desschrijft.nl. Des probeert zo luchtig mogelijk over alledaagse dingen te schrijven met maar één motto: neem het allemaal maar niet te serieus. Daarnaast is ze altijd op zoek naar meer schrijfervaring. Des is helaas hopeloos verslaafd aan social media en twittert er op http://www.twitter.com/des_b dan ook flink op los. *) Des is op dit moment met zwangerschapsverlof en hoopt over een paar maanden weer terug te keren!
Ik wist al vanaf het begin van het VWO dat ik rechten wilde gaan studeren. Nu ben ik vijfdejaars en hoewel de studie rete interessant is en ik er veel plezier in heb, weet ik nog helemaal niet zo zeker of ik ‘later’ wel in dat rechtenwereldje eindig. Ik vind journalistiek erg interessant, had ik dat niet moeten doen? Of een communicatiestudie? Of Taalwetenschappen? Iets met websites bouwen en photoshop? Of misschien toch geschiedenis? Op de middelbare school wist ik precies wat ik wilde, nu ik bijna klaar ben met studeren niet zo zeker meer..
Ik herken het helemaal. Ik wist ook niet wat ik moest kiezen. Ik wist niet eens welke mogelijkheden er allemaal waren. En een decaan of mentor kon me ook niet helpen, die gaven alleen de standaard praatjes die me niet bepaald verder brachten naar een keuze. En zo kwam ik tot 3 foute keuzes tot ik eindelijk op de juiste opleiding terecht kwam met het gevoel dat ik niks kon en niks bij me zou passen. Dat is pas zonde van je tijd.
Ooh, hier herken ik mezelf echt in. Ik wil al zolang ik me kan herinneren journaliste worden, maar nu ik journalistiek studeer en stage loop bij een krant weet ik het helemaal niet meer zo zeker. Ik vind werken bij de krant wel leuk, maar of ik dat nu echt mijn hele leven wil doen? Had ik niet beter communicatie kunnen studeren op de niversiteit? Zucht.. Het is ook zo lastig allemaal. Gelukkig heb ik nog 2 jaar om erachter te komen of de tijdschriftenjournalistiek iets voor mij is.
Ik herken dit ook! Maar uiteindelijk leer je het beste wat je wil door op een gegeven moment te gaan werken. Je kan dat van tevoren namelijk ook niet goed weten. Ik ben in elk geval na een aantal omzwervingen op de juiste plek terecht gekomen :-)
Helemaal mee eens! Het is zo moeilijk allemaal! Ik ben na mijn VWO 3 maanden naar Barcelona gegaan en een jaar later ben ik Europese studies gaan studeren. Ik ben nu klaar, maar het enige wat ik nu weet, is dat ik er waarschijnlijk helemaal niks mee wil doen. Maar wat ik wel wil..Ik heb besloten om een loopbaancoach te benaderen om te helpen.
Door te gaan werken leer je wel sneller wat je wilt. Maar of je dat ook leert als gaan werken vakkenvullen in de supermarkt betekent?
De keuze blijft lastig, want wanneer kun je het wel van iemand vragen? Als hij 20 is, 25? Ik denk dat ik er misschien nooit achter kom wat echt bij mij past en dat is wel heel erg jammer.
Och meiden, wat fijn dat dit herkenbaar is. ik heb heel lang gedacht dat het aan mij “lag”, en dat ik de enige was. Ik denk overigens dat het een combi is van goed voorbereiding op de mavo/havo en ook een jaar ertussen uit.
Jep, ook hier heel herkenbaar! Het is alleen wel belangrijk om ons te realiseren dat dit een echt luxe probleem is… Het is wel dergelijk een probleem, begrijp me niet verkeerd, je kan er als puber ontzettend veel last van hebben, maar het is aan de andere kant ook geweldig dat we zoveel keuze hebben! (en dat we uberhaupt tijd hebben als jongere om te studeren).
Ik heb ook een tussenjaar genomen en ben naar Argentinie gegaan aangezien mijn familie daar woont. Studeren is in argentinie gratis, ik heb dan ook een jaar psychologie gedaan (waarmee mijn tussenjaar nog een jaar uitliep) en zo een gratis voorproefje van de studie gehad! ideaal! ik hoop dat jongeren zich blijven realiseren dat het leven heel lang duurt en dat er geen haast is om snel te beginnen…. al wordt dat door de overheid wel steeds lastiger gemaakt..