Schuldencrisis: wie krijgt de schuld?

Op 12 september gaat u keuzes maken. Dat is allereerst de keuze om te gaan stemmen. Staat u eenmaal in het stemhokje, wat dan? Met één druk op de knop besluit u mede hoe € 220.000.000.000,- per jaar wordt uitgegeven én hoe die wordt gefinancierd. Geen sinecure.

‘Financiën’ is vaak een obscuur onderwerp. In de duisternis is niet alles wat het lijkt. In deze reeks columns een poging wat meer licht op de financiële duisternis van de Nederlandse politiek te schijnen in aanloop naar de verkiezingen.

Mark RutteEr is niets zo verleidelijk voor politici om de schuld bij een ander in de schoenen te schuiven. Vervolgens pak je diegene hard aan en kom je zelf in een goed daglicht te staan. Et voilà: verkiezingswinst!

De bank heeft het gedaan!
Bij de PVV zijn het de allochtonen, bij D’66 het koningshuis, bij de VVD de steuntrekkers, bij het CDA de ongelovigen, bij de PvdA de rijken en bij de SP heeft iedereen het gedaan, maar over één zondebok zijn alle partijen het wel eens: de bank!

De schuld aan een ander geven helpt vooral als je zelf boter op je hoofd hebt. Degenen die opgegroeid zijn in een gezin met broertjes en/of zusjes zullen dit fenomeen herkennen. In dat opzicht zijn wij allen politici en zijn politici net mensen.

Hebben de banken dan geen schuld? Tuurlijk wel. Banken hebben te grote risico’s genomen en worden daar terecht op afgerekend. Maar “de bankencrisis” leidt af van veel grotere problemen in de staatsfinanciën en verhult dat onze politici dezelfde fouten maken als banken. Bovendien hebben ze plannen die de crisis juist erger maken in plaats van milder. Onze politici hebben niet geleerd van de crisis, terwijl ze dat van banken (terecht) wel verwachten. Onze politici zijn namelijk incompetent.

Steeds hogere schuldenlast, steeds hogere rente
Het laten oplopen van de staatsschuld is een ramp voor Nederland. Waarom? Een steeds hogere schuldenlast betekent namelijk een steeds hogere rente. Een rekenvoorbeeld: stel, we hebben op dit moment € 100,- geleend tegen 1,5% rente per jaar. Dat kost ons dus € 1,50 per jaar. Vervolgens lenen we € 20,- bij om tekorten van één jaar op te vangen en we denken over (100+20=) € 120,- ook 1,5% te mogen betalen.

Eerste fout: over € 120,- moet 2% rente worden betaald, vindt de markt, en dat is € 2,40 per jaar. Tweede fout: met de lening van € 20,- kunnen we maar één jaar het gat vullen. In het volgende jaar zullen we alsnog € 20,- plus de extra 1,4 rente, dus 21,4 moeten bezuinigen, terwijl fout drie nu opdoemt: die extra geleende € 20,- moet ook een keer worden terugbetaald in jaar drie! Dat betekent dus dat in jaar één onze politici geen impopulaire maatregelen hoeven te nemen, in jaar twee dat alsnog moeten doen en uiteindelijk in jaar drie meer dan het dubbele hebben op te hoesten. Wie krijgen de schulden voor de kiezen? Je hebt het geraden: de jongeren van nu!

Diezelfde politici vinden dat banken ons niet langer met een te hoge schuldenlast mogen opzadelen, omdat we daar anders niet meer uit komen. Begrijp je het nog? De overheid mag zichzelf gerust in de schulden steken, maar jij en ik moeten worden beschermd? Maar er is meer! Banken beperken vervolgens netjes hun kredietverlening aan particuliere huizenbezitters in spé: de hypotheeknormen worden verhoogd. Gevolg: als mensen minder kunnen lenen, daalt de vraag naar huizen en volgens de economische wet van vraag en aanbod daalt dan de prijs van een huis. Als de huizenprijzen dalen, dan neemt de relatieve schuldenlast voor mensen toch juist toe in plaats van af? Mensen moeten vervolgens gaan sparen om dat weer goed te maken. We krijgen dus een hogere relatieve schuldenlast en de bestedingen nemen af. Dat is me toch sterk economisch beleid! Blijf lezen, het wordt nog mooier!

Lege PortemonneeDe hypotheekrenteaftrek!
Wat doet de politiek onder het mom van de schuldencrisis? We verlagen de hypotheekrenteaftrek. De hypotheekrenteaftrek! Die verdomde hypotheekrenteaftrek! Subsidie voor de rijken, belastingdemper, hoe je het noemen wilt. Waar gaat het echt over? Een stimuleringsmaatregel voor huizenbezit. Er was al een probleem ontstaan met de aanscherping van de banknormen: mensen mógen minder lenen. Nu zorgen we er ook nog eens voor dat mensen minder kúnnen lenen. Voor wie wordt de hypotheekrente beperkt? Je raadt het weer: voor jongeren. Het effect van dalende woningprijzen kennen we, maar het verhaal is nog niet ten einde!

Voor elke verhuizing geldt dat er gemiddeld drie verhuizingen te vieren zijn. De starterswoning wordt ingeruild voor de eengezinswoning en die weer voor de twee-onder-een-kap. Door wie worden die huizen gebouwd en verbouwd, denk je? Door veel hardwerkende bouwvakkers die nu op straat staan. Chapeau voor Den Haag.

Wie krijgt de schuld? Jij bepaalt!
We kunnen op 12 september niet aan onze politici vragen om vijf jaar in de toekomst te kijken. Dat kunnen wij niet en dat kunnen zij ook niet. Wat we wel aan hen kunnen vragen is om de problemen van nu ook nú aan te pakken en niet de rekening in de toekomst te leggen, bij ons.

 

Beeld: Flickr.com/Marc en stock.xchng/nyuszika.

Share

Niels Clamens

Niels Clamens (14 juli 1985). Financieel specialist. Kennis van het openbaar bestuur. Jurist. Affiniteit met banken. Bekend met internationale handel. Fiscale interesse. Maar heeft eigenlijk alleen verstand van voetbal.