Vorige week was ik een rondje aan het hardlopen over de campus. De zon scheen, de lucht was helderblauw, ik rende op de maat van mijn lievelingsmuziek en voelde me ontspannen en tevreden. Zo nu en dan, als het te zwaar werd, wandelde ik een paar minuten om op adem te komen, en ik volgde geen schema om afstand- of snelheidsrecords te breken. Ik ging gewoon.
Terwijl ik aan het lopen was, drong tot me door hoe fijn deze manier van leven is. Geen verwachtingen, geen streven. En ik bedacht: wat nou als leven volgens doelen en prestaties helemaal niet werkt voor iedereen?
Onze westerse maatschappij is gericht op prestaties. Dat begint al op school, wanneer je cijfers krijgt voor toetsen. Om het even zwart-wit te zeggen: de boodschap die we indirect van kleins af aan meekrijgen is dat het resultaat is wat telt. Steeds meer realiseer ik me dat deze opvatting, die toch een behoorlijke invloed heeft op mijn leven, feitelijk haaks staat op een levenswijsheid waar ik me veel meer in kan vinden: niet het doel is belangrijk, maar de weg ernaartoe.
Sinds ik in Taiwan woon, merk ik steeds vaker hoe prettig het is om te leven zonder continu van de ene naar de andere verdienste te hoppen. Ik heb hier geen bijbaan, mijn studie stelt vergeleken met wat ik in Nederland moet doen amper iets voor en er is geen druk sociaal leven dat aandacht van me vraagt. Niemand die me, direct of indirect, vertelt dat ik iets moet doen. Ik kan mezelf niet spiegelen aan mijn Facebook-vrienden, noch aan de Taiwanese studenten op de universiteit. Ik ben uitwisselingsstudent. Ik hoef niet zo veel. En dat geeft ontzettend veel ruimte om na te denken over de vraag: wat wil ik dan? Wat wil ik doen, ook als niemand me er een schouderklopje voor geeft? Waarmee vul ik mijn tijd als mijn agenda leeg is? Waar wil ik meer over weten als er geen docenten zijn die verwachten dat ik elke week uren besteed aan door hen uitgekozen teksten? Met andere woorden: wat vind ik werkelijk leuk en belangrijk om mijn dagen aan te besteden?
Geen doel, geen leven?
Tot voor kort leefde ik in de vooronderstelling dat je weinig bereikt als je jezelf geen doelen stelt. Goals are dreams with deadlines was een van mijn favoriete oneliners. Feitelijk zag ik mijn leven als een weg van vooruitgang. Let tomorrow be the resason for changing things today, om er nog maar zo’n citaat tegenaan te gooien. Sinds kort realiseer ik me dat het een grote misvatting is om te denken dat je van altijd doelen stellen en leven naar prestaties per definitie productiever – succesvoller! – wordt. Het probleem is dat het ontzettend eng is om het continue streven los te laten. Ik was zelf altijd bang dat ik tot stilstand kwam als ik niet altijd iets had om naartoe te werken, dat ik niets meer zou bereiken en dat mijn vaardigheden zouden afnemen. Dat ik zou stoppen te groeien.
Tijdens dat rondje rennen laatst realiseerde ik me iets bijzonders. Ondanks dat mijn agenda me niet meer al van tevoren vertelt wat ik ga doen in een week, doe ik meer dan voorheen. Sterker nog, nu ik mezelf de ruimte geef om te doen wat ik wil, doe ik dingen die ik voorheen vervelend vond met plezier. In plaats van mezelf wekenlang te kwellen met een essay dat op me wacht (maar waar ik echt geen zin in heb), vertrouw ik erop dat het juiste moment zich vroeg of laat aandient. Dat vereist wat lef: de control freak in mij sputtert hard tegen. Wat nou als ik mezelf voor de gek houd en stiekem een slacker ben geworden? Toen ik van de week echter stuitte op dit artikel van zenhabits.net, vielen de stukjes op z’n plaats. Zie je wel, zo werkt het.
Wie nu concludeert dat loslaten de sleutel is tot succes, heeft het niet
begrepen. Mijn punt is juist dat succes niet je uitgangspunt hoeft te zijn. Je groeit pas echt als je leert vertrouwen op je kwaliteiten en interesses. Die brengen je wel ergens, al weet je nu nog niet waar. Je hoeft (kunt!) je pad niet van tevoren uitstippelen.
Just do it
Geloof me: je remt niet af als je stopt dingen te ‘moeten’ van jezelf. Ja, af en toe lig ik een dag in bed met series. Of twee. En daarna sta ik weer om zeven uur op om te zwemmen en ram ik er in no-time een paper uit. Precies hetzelfde geldt voor mijn rondjes hardlopen. Ik hoef niet drie keer in de week vijf kilometer te rennen; in plaats daarvan vertrouw ik erop dat ik toch wel blijf gaan, ook al loop ik geen recordtijden. Omdat dat veel fijner is. Dus laat het leven maar eens op je afkomen. Of, om een van mijn nieuwe favoriete quotes te gebruiken: just do it.
Ik was jarenlang steeds meer verkrampt en verlamd geraakt door alles wat ik moest van mezelf. Nu kom ik langzaam weer tot leven, echt tot leven. Zoals een goede vriendin het laatst mooi verwoordde: je mag groeien, als een wilde bloem.
Susanne
Susanne (1991), ook wel Suus, is het liefst een klein beetje van alles. Ze studeerde geschiedenis aan de Radboud Universiteit en ging tijdens haar studie een halfjaar naar Taiwan om wat Aziatische cultuur mee te pikken, een paar woordjes Chinees te leren en vooral een berg levenservaring op te doen. Na voltooiing van haar bachelor zet ze nu een stapje in politieke richting. Niet om daar zelf op het toneel te staan, maar vooral om de politiek te bestuderen en erover te leren schrijven. Tijdens de pre-master Politicologie blijft ze nog in Nijmegen, maar wat ze daarna zal doen? De wereld lonkt. Suus houdt van yoga en vega eten, en is dus (niet-zo)-stiekem best wel een hippie. Maar ze kan ook losgaan met kaas en wijn, en dansen tot in de vroege uurtjes. Suus blogt sinds haar veertiende over alles wat haar bezighoudt. Nieuwsgierig naar meer? Kijk op suushi.nl.
Wow, die kwam binnen…
Dit inspireert!
Heel inspirerend wat je schrijft, ook wel heel herkenbaar. Ik ervaar zelf steeds een tweestrijd in mezelf: enerzijds wil ik ontzettend veel tegenstrijdige dingen (leuke dingen doen, tijd voor mezelf, geld verdienen, heel gezond leven, een goede conditie hebben, op de bank hangen, ambities nastreven etc)., anderzijds ben ik me bewust van het feit dat het proces belangrijker is dan het doel. Ik denk dat het in deze maatschappij, die zo gericht is op steeds maar presteren, moeilijk is om voor laatstgenoemde te kiezen. Als je alleen al nagaat dat iedereen zo ontzettend volgens planning lijkt te leven – de spontaniteit ontbreekt meestal. Maar ook ik leef volgens mijn agenda en ben altijd ben dat ik te weinig tijd heb om dingen te doen. Mijn lijst met levensdoelen is ontzettend lang, maar alleen al van de gedachte dat ik deze allemaal “moet” verwezenlijken word ik gestressed. Dat artikel dat je noemt lijkt me daarom heel interessant. Ironisch genoeg ben ik bijna klaar met mijn bachelor en heb ik een lijst met leuke dingen gemaakt die ik in de tussentijd wil doen. Zelfs nu al voel ik de druk om deze allemaal te halen. Belachelijk eigenlijk.
In ieder geval, leuk stukjes en ik ben erg benieuwd naar je verdere artikelen!
Ik kan me deels in je verhaal vinden. ‘Moeten’ is een verkeerd woord en daar houd ik ook helemaal niet van. Maar ik ‘wil’ succesvol zijn en dingen bereiken in de wetenschap en ja, dan krijg ik ook graag schouderkloppen van anderen. Maar soms moeten er gewoon dingen. Niet alles in het leven is leuk, en dat is maar goed ook. Want als alles leuk was, valt het niet meer op.
Alhoewel ik hier de laatste tijd toch veel over gelezen heb, schrijf jij het zo goed op. Niet alleen het überpositieve, optimistische plaatje maar ook de valkuilen en het feit dat het moeilijk is en lef vergt om bepaalde dingen (niet) te doen. Heel inspirerend inderdaad :)
wat ontzettend herkenbaar geschreven. Ik denk dat wat jij beschrijft iets is wat meer mensen van onze leeftijd (midden twintig? begin dertig?) mee zitten. In mijn omgeving kan ik er sowieso genoeg opnoemen.
Ik ben er nu vooral achter gekomen hoe weinig een diploma tegenwoordig zegt. En dat onze hele samenleving er op is gehamert om maar continue een diploma ergens voor te halen. Je moet naar de basisschool, naar de middelbare school, de mavo, de havo, vwo, gymnasion? hbo? en dan? een goede baan vinden.
Tijdens mijn laatste vakantie ben ik er echt achter gekomen dat ik het anders wil aanpakken, niet alleen met mijn eigen leven, maar ook voor mijn kinderen. Ik wil ze niet pushen om continue iets te moeten halen, maar vooral te doen wat zij leuk vinden. (dit roep ik nu wel erg hard, maar we wachten dit trouwens nog even rustig af hoor..)
In ieder geval: het gaat er gewoon tegenwoordig meer om dat je doet waar je van geniet. wat je leuk vindt, wat dat ook is.
ik lees nu mijn comment, niet dat een diploma helemaal NIETS zegt natuurlijk. Maar meer dat ik wil zeggen: er is meer in het leven. Ik ben er van kleins af aan continue op gehamert om maar succesvol te zijn; een goede baan, een zo goed mogelijke diploma en vooral niet te eindigen zoals mijn ouders in een fabriek.
terwijl eigenlijk: stel dat ik nou gewoon simpelweg wil? wat zal er dan erg aan zijn?
ok nu ga ik aan het werk. ik moet wel.
(haha)
Over dat het iets is van onze generatie: daarover stond een artikel in De Groene Amsterdammer. Sluit hier prachtig bij aan.
http://www.groene.nl/2011/50_51_52/nog-steeds-aan-de-papfles
Wow, wat een inspirerend stuk zo bij het ontbijt. Ik ben het met een eerder commentaar eens: ik lees hier vaker over maar heb het nog nooit zo helder uitgelegd gezien als hier nu door jou. Ik plan zelf tegenwoordig ook mijn dagen niet meer strak in, zodat er ruimte is voor spontaniteit.
Waar ik wel tegenaanloop is dat ik soms, als ik dan bijvoorbeeld een middag vrij ben, niet kan bedenken wat ik wil doen. Dit is gek genoeg vooral in drukke weken zo. Dan denk ik: ‘ik kan dit of dat of nog iets anders voor mijn studie doen, maar eigenlijk zou het ook wel relaxed zijn om mijn kamer op te ruimen. Of heb ik het eigenlijk te druk deze week? Misschien kan ik vanmiddag dan beter met een boek op de bank hangen en niets doen’. Zo loop ik een beetje vast is de mogelijkheden die er zijn. Heb jij dit ook wel eens? Zo ja: weet je iets dat kan helpen?
Mooi geschreven Susanne. Het is voor mij altijd een fijne gedachte dat niemand precies weet wat het juiste is en het ordenen van alle informatie, emoties en impulsen sowieso altijd een proces blijft. Keep up the writing, volgens mij de beste manier om orde (of chaos) te scheppen.
Goed stuk! Zonder zweverig te willen klinken is het handig om voor jezelf een balans te vinden. Sporten, papers lezen, en je kamer opruimen kijken moet je, als je daar blij van wordt, als een automatisme ervaren. Alsof het er altijd al was. Vooral sporten en gezond leven was na een half jaar structureel doorzetten geen issue meer. Ik doe het en voel me beter. Wel even aanmerken dat het, gemiddeld, meer vrouwen zijn die van alles moeten. De hele dag vol plannen. Wij mannen;-) hebben daar minder last van. Wij hebben weer last van andere dingen..
Vertel eens? ;)
Wij mannen zijn sneller lui omdat we weten dat het toch wel goedkomt. Eigenlijk dus ook een positieve eigenschap. Er is maar 1 echt nadeel aan ‘de man’: ze willen zich bewijzen voor ‘de vrouw’. Daar gaat het vaak fout.
Damn, wat lijkt me dat een verademing om tot die conclusie te komen :) Al die prestatiedruk leidt bij mij alleen tot onzekerheid, stress en mindere prestaties dan ik eigenlijk zou kunnen. Ik denk dat ik ook maar een ticket Taiwan boek ;)
[...] Waar ik dan over ga schrijven? Ach, zoals altijd, a little bit of everything. Mijn eerste stukje vind je hier, dus oordeel zelf, zou ik zeggen. Ik ben in elk geval apetrots, want hiermee komt toch wel een [...]
[...] In Taiwan had ik het allemaal zo duidelijk en helder, hoe het werkt voor mij. Ik schreef er zelfs een stukje over, weet je nog? Maar in de Nederlandse praktijk blijkt het nog knap lastig om al die wijsheid [...]